De Erfgoedstem, monumenten, cultuurlandschap en archeologie

De gevolgen van architectonische behoudzucht zijn soms pervers, zegt ‘starchitect’ Rem Koolhaas (…)‘Preservation’ toont aan dat de periode tussen bouw en het verlenen van een monumentale status steeds korter wordt. (…) ‘Er is een obsessie met behoud, en de gevolgen daarvan zijn groot’, zegt Koolhaas. ‘We gaan een wereld tegemoet waarvan een deel in een voortdurende staat van verandering verkeert, en een ander deel, inmiddels al 12 procent van het aardoppervlak, volledig wordt stilgezet. Chronocaos hebben wij die ontwikkeling gedoopt.’

De Volkskrant/oma.eu

Het btw-tarief voor renovatie en herstel van een woning ouder dan twee jaar gaat van 19% naar 6%. Dit is een tijdelijke maatregel die geldt tussen 1 oktober 2010 en 1 juli 2011. Het lage btw-tarief is van toepassing op het arbeidsloon, niet op de materialen. Het verlaagde BTW-tarief is een van de in het totaal 6 maatregelen die Minister van Financiën Jan Kees de Jager neemt om de woningmarkt een impuls te geven.

Monumenten.nl

De welstandscommissies in Nederland doen belangrijk werk, en ze doen hun werk over het algemeen goed. Dat vindt de overgrote meerderheid van de mensen die met de welstandscommissie te maken krijgen. De Federatie Welstand kwam tot deze bevindingen via onderzoek onder architecten en bewoners naar hun opvattingen over het welstandsadvies. Architectenweb.nl

Rijksmonument ‘t Huys op ‘t Fort, op de hoek Dominicanenwal / Paardestraat in Sittard, krijgt een flinke opknapbeurt. De zijgevel van het gebouw raakte ernstig beschadigd tijdens de sloop van het naastgelegen gemeentelijk pand dat beter bekend is als het ‘Jachhoes’ van Vic van Neer. Dat pand moest wijken voor ontwikkelingsplan Zitterd Revisited.Hoewel het stadsbestuur van Sittard-Geleen zegt niet aansprakelijk te zijn voor het gat dat in de gevel van ‘t Huys is ontstaan, betaalt de gemeente tóch de kosten voor het herstel.

Limburger.nl

De restaurateurs van de toren van de Sint-Willibrorduskerk in Boven-Leeuwen hebben scheuren in het metselwerk ontdekt. Door roestende trekstangen zijn stenen los komen te liggen aan de zijkanten van de toren. Volgens Adriaan van Oijen betekent de ontdekking dat de restauratie ‘duizenden euro’s duurder uitpakt’ dan begroot.

Gelderlander

Een waar offensief van persberichten is de afgelopen week op de Nederlandse media afgevuurd. Bijna alle Nederlandse gemeenten lijken in het weekend van 11 en 12 september wel een aantal opengestelde monumentale panden onder de aandacht van het publiek te willen brengen. De kranten publiceren er graag over. Een kleine greep:

een lijstje

In mei t/m juli van dit jaar vergeleken we bij LAgroup het toeristische imago van 18 steden in Nederland: Amsterdam, Breda, Den Haag, Dordrecht, Eindhoven, Enschede, Groningen, Haarlem, Hengelo, ’s-Hertogenbosch, Hilversum, Maastricht, Nijmegen, Rotterdam, Schiedam, Tilburg, Utrecht en Zwolle. Daarbij beoordeelden ruim 500 Nederlandse respondenten de sfeer en het toeristische aanbod van elke stad.

LAblog.nl

De vondst van een mysterieus botje in een kruisbeeld in Nijmegen roept vele vragen op. Of die ooit beantwoord kunnen worden, is de vraag, want geld voor nader onderzoek is er niet.

Trouw

Het Dorpsontwikkelingsplan (DOP) voor Kamperzeedijk en de buitenpolders Pieper en Mandjeswaard is klaar. De samenstellers overhandigen het eerste exemplaar vandaag aan het bestuur van het Nationaal Landschap IJsseldelta. In het document, dat interactief met de bewoners tot stand is gekomen, staan de plannen om het dorp en omgeving vitaal en leefbaar te houden.

Stentor

Princenhaags Museum, Dorpsraad Princenhage en Heemkundekring Breda trekken vanmiddag opnieuw samen op tegen de voorgenomen sloop van de vroegere Tramremise annex BBA-werkplaats aan de Mastbosstraat 14. Bij de Commissie bezwaarschriften lichten de drie organisaties hun bezwaar toe tegen de verleende sloopvergunning voor het in hun ogen monumentale complex. De gemeente kende die sloopvergunning aan projectontwikkelaar Brugfonds toe, terwijl een onderzoek naar de monumentaliteit van het complex nog gaande was.

bndestem

De gemeente Waalwijk heeft 32 panden en objecten toegevoegd aan de gemeentelijke monumentenlijst. Van deze nieuwe monumenten bevinden er zich vier in Waspik, elf in Waalwijk en achttien in Sprang-Capelle. In die laatste plaats is de Hoofdstraat met zes en de Julianalaan met vier panden in één klap heel wat monumenten rijker.

32 nieuwe monumenten in de gemeente Waalwijk – Oosterhout – Regio – bndestem

Bekend bij een kleine incrowd, want diep in Amsterdam-West gelegen, tussen de weilanden en vrijwel tegen Halfweg aan, ligt voormalig defensieterrein, thans cultureel bedrijventerrein, De 1800 Roeden. Het is bijna onmogelijk om niet verrukt te raken van deze unieke plek: alsof je zo regelrecht een sprookje binnenwandelt

Archined.nl

Met de aanwijzing van het gemaal H.J. Lovink in Dronten krijgt de Flevopolder zijn eerste gebouwde rijksmonument. Het gemaal uit 1957 is volgens de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een mijlpaal van de naoorlogse drooglegging van Flevoland. Het is bovendien een toonbeeld van de wederopbouw van Nederland op het gebied van het vormen van nieuw land op de zeebodem.

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

De twee rijksmonumentale zandstenen zonnewijzers op de sokkel bij het Huis te Echten worden gerestaureerd. Dit gebeurt onder auspiciën van De Zonnewijzerskring in Amsterdam. Deze vereniging is druk bezig met fondswerving. Het Prins Bernhard Cultuurfonds Drenthe gaf vorig week 5.000 euro subsidie.

Dagblad van het Noorden

De provincie Gelderland steekt 1,1 miljoen euro in de restauratie van fort Pannerden bij Doornenburg. (…)De bedoeling is dat in het fort een museum en een centrum voor natuureducatie komen. De provincie heeft al meer geld gestoken in de Nieuwe Hollandse Waterlinie – 8 miljoen euro in totaal –, maar nog niet specifiek in fort Pannerden.

Gelderlander

De LTO en landschapsarchitecten zijn verbaasd over het besluit van gemeenten om geen stallen meer te vervangen door woningen. Ze vrezen een verrommeling van het buitengebied. "Hier zijn we niet blij mee", zegt Tjerk Elzinga, provinciaal secretaris van LTO-Noord.

Gelderlander

Archeologen hebben tijdens de opgravingen op het Gezondheidspark in Dordrecht, die vorige week zijn begonnen, onverwacht veel Romeinse resten gevonden. Dat heeft de gemeente Dordrecht woensdag bekendgemaakt.(…)‘De vondsten zijn bijzonder omdat ze niet langs de rivier de Merwede zijn gevonden, maar juist langs de rivier de Dubbel.

de Volkskrant

Het grafveld van Noviomagus, in het huidige Nijmegen-West, is hét grootste Romeinse grafveld van Nederland. Enkele graven behoren tot de rijkste van West-Europa. Het – belangrijke – deel van het grafveld dat tussen 1981 en 1983 werd blootgelegd is nu volledig gedocumenteerd door Annelies Koster. Zij concludeert dat hier geen Romeinen begraven zijn, maar stedelijke elite van Bataafse herkomst.

Medusa Archeology

Den Haag wordt de komende dagen overspoeld door archeologen uit binnen- en buitenland. Vanaf vandaag wordt vijf dagen lang het jaarlijkse congres van de EAA (European Association of Archaeologists) in de Hofstad gehouden. Eén van onze stadsarcheologen zal Amersfoort vertegenwoordigen en kennis en ervaringen uitwisselen. Het congres wordt mede georganiseerd door onze collega’s van de Gemeente Den Haag. Als je benieuwd bent wat er allemaal op zo’n congres besproken wordt kijk dan eens op: http://www.eaa2010.nl/

SchepLog

In de Russische hoofdstad Moskou is een actie op gang gebracht om het historische Volkonsky-pand te redden. Het pand werd gebouwd in de negentiende eeuw als een commercieel appartementsgebouw, maar de actievoerders voeren aan dat het pand een onderdeel vormt van het architecturaal geheel van het Volkonsky-vastgoed in Tverskoi Bullar in het stadscentrum van de Russische hoofdstad. De Volkonsky-familie betrok het vastgoed in de eerste helft van de achttiende eeuw en volgens historici zou één van de prinsen voorbeeld hebben gestaan voor het personage Andrei Bolkonsky uit de Tolstoy-roman ‘Oorlog en Vrede’.

Managing21

Bij de aanleg van de Vikingrijn in het Leidsche Rijn Park zijn kort na elkaar twee middeleeuwse schepen gevonden. Eind juni een scheepswrak uit de tijd van de Merovingen en eervorige week een schip uit de Karolingische tijd. De vondsten zijn woensdagmorgen gepresenteerd. Jaarringenonderzoek plaatst het eerste schip rond 730 en het tweede schip rond 950 na Christus. De vondst van vooral het oudste schip is uniek. Bijna nergens in Europa werd er een schip uit die periode aangetroffen.

De Nieuwe Utrechter

Vrijdagavond 10 september aanstaande presenteert Jan Oomkes als voorzitter van de Stichting Open Monumentendag gemeente Zuidhorn de nieuwe Monumentenkaart. De presentatie vindt plaats tijdens de informatieavond over monumenten(zorg) in het Cultureel Centrum Zuidhorn. Op deze Monumentenkaart staan alle 114 Rijksmonumenten in de gemeente. Deze zijn verdeeld in zes categorieën: boerderijen, molens, woonhuizen, kerken, archeologische en overige monumenten. Op de plattegrond in de kaart is te zien waar alle monumenten zich bevinden in de gemeente.

Blik op Nieuws.nl

Demissionair staatssecretaris Marja van Bijsterveldt van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft dinsdag het conceptplan voor het Nationaal Historisch Museum (NHM) in Arnhem ontvangen. (…) vóór 1 september moest er een concreet plan komen dat binnen het budget past van 50 miljoen dat het rijk beschikbaar.

Gelderlander

Met een wereldrecord aan sleepboten, de vaarkunsten van Lee Towers met 100 bruidsparen en spectaculaire helikopterdemonstraties van de marine probeert de 33ste editie van de Wereldhavendagen mensen weer naar de havens te trekken. Volgens festivaldirecteur Sabine Bruijincx, hebben Rotterdammers nog altijd een sterke binding met de haven. ‘Het is het culturele erfgoed van de Maasstad.

Haven is ons cultureel erfgoed’ | Rotterdam – Noord e.o. (De Echo)

De forumvergadering over een plan voor bomen op de Houtmarkt in Zutphen mag dan maandag wat warrig zijn geëindigd, de motie (voorstel vanuit de gemeenteraad) om de markt op te fleuren met bomen en bankjes komt op 13 september toch gewoon op de agenda van de raadsvergadering.

Stentor

Het reddingsplan van de familie Eshuis voor een historisch boerderijtje aan de Vijfhuizenweg 20 in de Holtense buurtschap Espelo heeft het niet gehaald. Ondanks de ondersteuning van de Stichting Sallands Erfgoed keerden zowel de gemeente Rijssen-Holten, provincie Overijssel als ‘t Oversticht zich om uiteenlopende redenen tegen het voorstel om het pandje elders op deze bouwkavel in authentieke staat te herstellen.

TC Tubantia

Vanaf 2011 hoeven er geen leges voor het aanvragen van bouwvergunningen voor monumenten of een monumentenvergunning te worden betaald. Het college ziet af van het heffen van leges voor deze aanvragen. De regeling geldt voor rijksmonumenten en voor gemeentelijke en provinciale monumenten. Vanzelfsprekend heeft de regeling alleen betrekking op het verbouwen van het monument zelf en niet bijvoorbeeld voor het bouwen van een garage naast een monument.

0297-online.nl

Layar toont op de iPhone 4 het camerabeeld en de tekst in de hoge resolutie van het retina-beeldscherm, maar iconen en afbeeldingen (nog) niet. De nauwkeurigheid is meestal 5 of 10 meter, terwijl dit op de iPhone 3GS meestal slechts 17 of 47 meter is. Het eerste beeld laat zien dat er ook rijksmonumenten in het IJsselmeer liggen (scheepswrak bij Medemblik).

ab-c.nl

Het CDA wil stoppen met het opzadelen van financiële lasten aan eigenaren van een gemeentelijk monument. Die moeten op dit moment opdraaien voor de extra kosten die aan deze status verbonden zijn, met slechts een symbolische bijdrage van de gemeente.

Amstelveens Nieuwsblad

Door de zware regenval van de afgelopen dagen zijn in Utrecht delen van een lang houten vrachtschip bloot komen te liggen. Het oude schip lijkt zeer compleet en goed bewaard gebleven. De gemeente spreekt van een ‘sensationele vondst’.

Trouw

Oude gebouwen die geen rijksmonumentale status hebben, worden in de toekomst in de gemeente Gilze en Rijen toch beschermd. Het college van burgemeester en wethouders heeft besloten om gemeentelijke monumenten aan te wijzen. Inmiddels ligt er een lijst van veertig potentiële nieuwe monumenten.

bndestem

Tijdens de raadsvergadering van 24 augustus heeft de CU/SGP bij monde van Pieter Verhoeve navraag gedaan bij de wethouder cultuur naar de status van de besluitvorming rond de ‘Slachthekken’. Deze zijn gemaakt door een Dordtse kunstenaar en sierden ooit de ingang van het oude gemeentelijke slachthuis aan de Markettenweg. Na de sloop daarvan zijn de hekken verplaatst. Wegens de bijzondere kunstzinnige kwaliteiten is het op de gemeentelijke monumentenlijst geplaatst. Recent is geconstateerd dat de hekken thans in een slechte staat bevinden en in verval zijn.

Dordrecht.net

De Nederlands Hervormde Kerk aan de Torenlaan in Gendt is maandag voorzien van een gerenoveerde spits en klok. De Nederlands Hervormde Kerk in Gendt heeft een toren uit de 14de en een koor uit de 15de eeuw en is tijdens monumentendag op 13 september geopend. Speciaal voor deze dag zal ook de toren geopend zijn.

Gelderlander

Soms loop ik door de stad en vraag me af: hoe zag het er hier honderd jaar geleden uit? Als ik dit thuis opzoek bij Het Utrechts Archief, blijkt het straatbeeld soms onherkenbaar veranderd, terwijl op andere plekken de tijd stil heeft gestaan. Zou het niet geweldig zijn als je dit al op straat kunt zien? Dat kan vanaf nu! Erfgoed.mobi toont historisch beeldmateriaal van je huidige locatie op de iPhone. De bèta-versie werkt met de beeldbanken van Utrecht en het Groene Hart. De uiteindelijke versie staat open voor andere collecties en zal Android ondersteunen.

ab-c media weblab

Stichting korenmolen De Hoop in Keldonk hoopt nog dit jaar te kunnen beginnen met de bouw van een bijgebouw en de restauratie van de molenromp. Maandag werd bekend dat de provincie een ton subsidie geeft aan de Keldonkse stichting en daarmee is de begroting voor de eerste bouwfase rond.

Brabants Dagblad

Dertig jaar leegstand heeft zijn sporen achtergelaten in het ECI-complex (Electro Chemische Industrie) in Roermond. Door lekkage en gebruik van chemicaliën ontstond schade aan de constructie. Bij opening van de daken wordt de ernst van de schade pas echt duidelijk. Nu vindt een grote restauratie plaats. "Het is restaureren op de vierkante meter.

Cobouw.nl

De gemeente Oss pakt op zaterdag 11 en zondag 12 september uit tijdens monumentendag. Diverse monumenten doen voor het eerst de deuren open, her en der zijn rondleidingen, gratis pendelbussen doen de kernen aan en er zijn per dag twee busexcursies waarmee belangstellenden voor 2,50 euro langs de monumenten komen waarover een gids wetenwaardigheden vertelt. Het thema is dit jaar ‘De smaak van de 19e eeuw’.

Brabants Dagblad

Het Kadetjesland is bijna 4 ha en valt, vanwege ongelijke en ongeëgaliseerde karakter op in de omgeving. Het bijzondere is dat het nog ouderwets boerenland is. Op de meeste plaatsen is dat na de ruilverkaveling verdwenen. ,,Aankoop is de enige manier om het te behouden", aldus de gemeente Medemblik’.

Westfries Weekblad

Dit jaar zijn er geen activiteiten op de Open Monumentendag in Gilze en Rijen. Het comité Open Monumentendag heeft aan het college van burgemeester en wethouders laten weten dat het zichzelf opheft. "Na twintig jaar hebben we geen inspiratie meer om een kwalitatief goed programma weg te zetten dat iets toevoegt", zegt Jeanne de Hoon namens de club. "Het is goed geweest. We stoppen er mee.

bndestem

Op donderdag 10 juni 2010 organiseerden het Convent van Gemeentearcheologen, de Vrije Universteit van Amsterdam en de gemeente Gouda in de Sint-Janskerk in Gouda een symposium over archeologievriendelijk bouwen en fysiek behoud met als titel Richtlijnen voor maatwerk. De dag was gewijd aan het definiëren van mogelijke richtlijnen of beleid voor acceptabele verstoringen in het bodemarchief door bouwactiviteiten. Daarnaast werden de mogelijkheden voor archeologievriendelijk bouwen besproken aan de hand van de laatste wetenschappelijke ontwikkelingen en boeiende praktijkvoorbeelden.

Vrije Universiteit Amsterdam

Onder het grootste hunebed van Nederland zijn sporen gevonden die dateren van voor de bouw van het grafmonument. Het hunebed D27 kon wel eens gebouwd zijn op de plek van een oudere cultusplaats.Dat concludeert directeur Hein Klompmaker van het Hunebedcentrum in Borger, nadat zeven deskundigen de resultaten hebben bestudeerd van bodemonderzoek onder het hunebed vlak voor de deur van zijn informatiecentrum. Nederlands Dagblad

De restauratie van de schoorsteen op het terrein van de voormalige houtfabriek Van Hout in Mill is maandag begonnen. Allereerst wordt het rookkanaal opnieuw gemetseld en uitgebreid. Dit is een horizontaal stuk van de schoorsteen op de grond. Voegwerk aan binnen- en buitenkant wordt hersteld.

Gelderlander

Zjne Koninklijke Hoogheid de Prins van Oranje heeft vrijdagavond 27 augustus in The Grand in Amsterdam het 21e Internationale congres voor historische wetenschappen bijgewoond. Bij het congres, dat plaatsvindt van 22-28 augustus, zijn circa 1.500 historici aanwezig. Zij debatteren onder andere over geschiedkundig onderzoek en onderwerpen als geschiedenis en mensenrechten, massamigratie en de vraag of er een wereldomvattende benadering van geschiedenis is.

Blik op Nieuws.nl

Eind juni presenteerde het Gelders Overijssels Bureau voor Toerisme als één van de eersten toeristische layers. Bezitters van iPhones en diverse soorten smartphones kunnen de layers gratis installeren op hun eigen mobiele telefoon. In zes weken tijd gebruikten bijna 300 bezoekers de nieuwe layers om al wandelend meer te weten komen over Nijmegen, Arnhem, Enschede, Twente en de Hanzesteden langs de IJssel.

Tourpress

Als de gesprekken goed blijven gaan, trekt er in het najaar een huurder in het oude spoorwachtershuisje aan de Pattonweg in Veghel. Wie de mogelijke huurder is, kan de gemeente nog niet zeggen. Het ‘overwegwachtershuisje’ dateert uit 1875. Het was lange tijd in vervallen staat, totdat de gemeente het tot monument bevorderde. Daardoor kwam er geld vrij, waarmee het pandje gerestaureerd is.

Kliknieuws.nl

De ‘smaak van de 19e eeuw’ zal straks ook in Roosendaal en omliggende kerkdorpen te proeven zijn. Want het comité Open Monumentendag Roosendaal heeft zo’n zestien gemeentelijke en rijksmonumenten gevonden die aan het motto beantwoorden en op zaterdag 11 en/of zondag 12 september zullen worden opengesteld. De negentiende eeuw dus, de tijd tussen 1800 en 1900.

bndestem

De Open Monumentendag op zaterdag 11 september heeft een paar nieuwe elementen. Het meest in het oog springend is de powerpointpresentatie over monumenten in de 19e eeuw. Deze presentatie is te zien in de Nieuwe kerk in Zierikzee, het Watersnoodmuseum in Ouwerkerk, het Visserijmuseum in Bruinisse en in molen De Lelie in Elkerzee.

PZC

Op het erf van zorgboerderij De Eikenhof van Hoeve Boschoord is zondag 5 september weer het jaarlijkse Paard en Erfgoed. Het wordt het eerste lustrum van dat paardenevenement, dat wordt georganiseerd door personeel en cliënten van zorgboerderij De Eikenhof en Trajectum.

Stellingwerf.nl

Twee grote cultuurfondsen, de Mondriaan Stichting en het Fonds BKVB, willen fuseren. De besturen nemen daarover waarschijnlijk begin 2011 een besluit. De fondsdirecteuren benadrukken dat de plannen niet ingegeven worden door op handen zijnde bezuinigingen.

nrc.nl

Op 17 mei 2010 zijn 59 aanvragen ingediend voor de Subsidieregeling Innovatie cultuuruitingen. Van de 52 aanvragen die zijn beoordeeld door de Adviescommissie hebben er half augustus zes projecten een positief advies gekregen, waarvan 4 erfgoedinstellingen. De beoordelingscommissie is van mening dat de zes projecten opvallen door de heldere analyse van de eigen organisatie en daarmee samenhangend de urgentie die aan de projecten ten grondslag ligt. Urgentie niet alleen voor de aanvragende instelling zelf, maar voor de cultuursector en zelfs voor de (internationale) markt.

DEN – Digitaal Erfgoed Nederland

Bij graafwerkzaamheden in de omgeving van Zaamslag is een belangrijke archeologische vondst gedaan. Het gaat zeer waarschijnlijk om restanten van een oud hospitaal dat mogelijk rond het jaar 1300 vlakbij Zaamslag heeft gestaan. Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland is geïnformeerd over de vondst en doet er onderzoek naar.

bndestem