IKL knot lindegroep St Annakapel Santfort
IKL-Limburg begint morgen met het onderhoud en herstel van het groen rond een drietal kapelletjes in de gemeente Leudal. Het gaat om het knotten van een buitengewoon oude, markante knotlindegroep bij de St. Annakapel op de Schillersheide op Santfort, bij Ittervoort. Het eerherstel van het groen rond de St. Jozefkapel in Baexem en de herinrichting van de groene omgeving van de Kapel Maria Tenhemelopneming aan de Processieweg in Kelpen-Oler.
De St Annakapel op Santfort heeft al eeuwenlang een speciale betekenis als gebedsplaats voor bewoners van en passerende gebruikers. Een ander object zoals de Kapel Maria Tenhemelopneming in Kelpen-Oler is stukken jonger, maar desalniettemin een heel markante plek die nog steeds in gebruik is als bezinningsplaats.
Bakens in het landschap
Het oprichten van met bomen omgeven monumenten in het landschap is een eeuwenoude traditie, die teruggaat tot in de klassieke oudheid. Dat de gemeente Leudal buitengewoon rijk bedeeld is met dit soort religieuze erfgoederen heeft enerzijds te maken met de vrome Christelijke traditie, maar anderzijds ook met de wijze waarop de bewoners hier op de arme zandgronden tegen leven en overleven hebben aangekeken. In deze streken bleven de hardwerkende boeren over het algemeen arm en voelden zich ook vaak bedreigd door veel plagen en ziekten, die ook het kostbare vee en de gewassen niet spaarden. Tegen de wisselvalligheden van het leven en de seizoenen vonden de mensen een houvast in hun geloof. Om die reden zien we overal in Midden-Limburg op wegsplitsingen of kruisingen nog met bomen omgeven kapelletjes en veldkruizen als een soort bakens, als een veilige wegwijzer op de tocht door het leven.
Hoop en vruchtbaarheid
De St Annakapel moet al heel oud zijn. De veldkapel staat immers al ingetekend op kaarten van 1829. De heilige Anna, de moeder van de Heilige Maagd Maria werd in het verleden vooral aangeroepen met het oog op de vruchtbaarheid van de akkers, vee en mens. Het hoogtepunt van de Anna-devotie lag rond 1500.
De drie knotlindes die de komende dagen met een hoogwerker geknot worden door medewerkers van de stichting Instandhouding Kleine Landschapselementen in Limburg, staan als een kapelletje om het gebouwtje heen. De aanplant van lindebomen rond huizen, bronnen en kapellen gaat overigens al terug tot de Kelten en Germanen die de boom als beschermer aanplanten, omdat zij geloofden dat Freya in de boom zou huizen. Daarnaast maakten mensen voordat de raffinage van suiker zijn entree maakte, dankbaar gebruik van de honing die bijen haalden uit deze boom.
Na het knotten van de lindes, plant IKL aan de zijde van de akkers en de veldweg een heg aan van haagbeuk en worden twee buxusstruiken geplant.
Wereldoorlogen
Aan deze St. Annakapel is ook het volksverhaal verbonden van de schutterij St Anna van Santfort. De zestallen van deze schutterij wonen tot tweemaal toe het OLS : eenmaal in 1914, vlak voor de eerste wereldoorlog de andere maal in 1939. Tot tweemaal toe werd hiervoor het OLS uitgesteld, de eerste maal tot 1919, de tweede maal in 1947. Voor belangrijke toernooien gingen de schutters altijd naar de kapel om voor een goed resultaat te bidden. Het feit dat het OLS telkens voor het uitbreken van een wereldoorlog werd gewonnen, leidde tot de volksspreuk “ Als die van Santfort het OLS winnen, dan komt er weer oorlog. Zover is het tot heden niet gekomen. In 1974 ging de schutterij ‘in ruste’ vanwege het geringe aantal leden.
Inlossing belofte
De Kapel Maria Tenhemelopneming bij het buurtschap Dreester, net op de grens tussen Oler en Kelpen stamt uit 1951 en is gebouwd als inlossing van een belofte door de inwoners van het buurtschap in 1944, opdat zij de oorlogsellende tijdens de frontperiode mochten overleven. De straatbenaming Processieweg verwijst ook naar deze devotieplaats. In het verleden werd de kappel vaak gebruikt als rust- en gebedenplaats. Tegenwoordig staat vooral de individuele devotie centraal. De herinrichting door IKL bestaat uit de vervanging van de liguster,sierheesters en sierperenbomen door vier lindebomen, een haagbeukenhag en de aanplant van buxusstruiken aan weerszijde van de kapel. De haagbeuken komen aan de zijde van de Processieweg en Ensebroekerweg.
Tenslotte gaat IKL in aan de parallelweg in Baexem onderhoud uitvoeren aan het groen aan de uit 1923 daterende St Jozefkapel . Hiervoor snoeit ze de opslag van een lindeboom die uitgegroeid is tot een haag van circa vijf meter terug en plant ze een haagbeukenhaag aan. Verder wordt een groep van zeven sparren vervangen door buxus.
De werkzaamheden door IKL aan de kruisen en kapellen in Leudal vinden plaats vanuit het project Sociale Innovatie Instandhouding klein Religieus Erfgoed. Samen met de Monumentenwacht Limburg wordt gewerkt in het kader van het INTERREG IV A progamma Vlaanderen-Nederland en is medegefinancierd door het Europese Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) en de provincie Limburg.
Redactie meer informatie : stichting IKL 0475 -386 430
