DIEVER – In Diever is een boek verschenen over een grote bisschoppelijke boerderij uit de twaalfde eeuw, het hof Calthorne. De hoeve kwam tevoorschijn tijdens archeologisch onderzoek op een nieuwe woningbouwlocatie in het gebied Kalterbroeken bij Diever.
Het gebouw brandde af tijdens het eerste kwart van de 13e eeuw. Bij onderzoek naar de bouwplaats voor een nieuwe woonwijk in 2005 vonden de archeologen de fundamenten van het gebouw terug. Woensdag verscheen er een boekje over deze archeologische vondst. De bisschop inde in de hoeve belasting in de vorm van graan en vee. In het gebied Peelo bij Assen heeft ook een bisschoppelijke hoeve gestaan, maar die was veel kleiner dan die in Kalteren.
De opgraving
De opgraving was een resultaat van de nieuwe Malta-wetgeving die zoals bekend gemeenten verplicht bij het maken van nieuwe bestemmingsplannen eerst terdege na te gaan of op zon plek mogelijk archeologisch erfgoed gevaar zou kunnen lopen. Overleg tussen de gemeente, de projectontwikkelaar en de provinciaal archeoloog van Drents Plateau leidde tot een grootscheeps onderzoek ter plaatse, toen begin 2003 duidelijk dat de plek waar Westerveld de nieuwste woonwijk van Diever gepland had, van archeologische betekenis zou kunnen zijn. In het voorjaar van 2004 werd dit vermoeden meer dan bevestigd door een serie grondboringen te verrichten en proefsleuven te graven.
Toen met een grote opgraving begonnen werd, kwamen plattegronden van twee grote middeleeuwse boerderijen tevoorschijn. De deskundigen spreken hier van het ‘Gasselter-type’ dat de rechtstreekse voorganger was van de oude Drentse boerderijen zoals die hier en daar in Drenthe nog steeds staan.
Opmerkelijk waren de restanten van de waterputten die men op de erven aantrof. Bij een van de putten had de velg van een oud wagenwiel als fundament gediend. Bij een andere put groef de boer indertijd een wijnvat in om zijn watervoorziening voldoende zeker te stellen
Beide boerderijen moeten deel uitgemaakt hebben van het esgehucht Kalteren. Het was een van de vier ‘kluften’ waaruit in de loop van de Middeleeuwen het dorp Diever ontstond. Uit historisch onderzoek is gebleken dat Kalteren rond 1300 acht boerderijen moet hebben geteld. Twee van die acht zijn nu heel nauwkeurig in kaart te brengen. Binnenkort is er in het Archeologisch Centrum in Diever een tentoonstelling.