Locatie
• Congrescentrum Amsterdam
Datum/Tijd
• 18 september 2015 van 09:30 - 17:30
Over de veranderende herkomst van hout en de betekenis daarvan voor onze monumenten
Vrijdag 18 september 2015 organiseert de Koninklijke Nederlandse Oudheidkundige Bond in samenwerking met gemeente Amsterdam afdeling Monumenten en Archeologie en de Universiteit van Amsterdam het symposium Historisch Hout. Materiaal, eigenheid en identiteit. Met internationale sprekers uit meerdere vakdisciplines wordt een nieuwe visie op historisch bouwen gepresenteerd.
De studiedag geeft kennis van houttransport en houtbouw in het verleden en laat zien hoe hout als historisch bronnenmateriaal inzicht kan bieden in de (Nederlandse) bouwgeschiedenis. Tijdens het symposium wordt tevens het derde nummer van Bulletin KNOB 114 (2015) gepresenteerd: een themanummer over Historisch Hout. Zowel het themanummer als het symposium komen tot stand onder leiding van bouwhistoricus Gabri van Tussenbroek (gemeente Amsterdam afdeling Monumenten en Archeologie/ Universiteit van Amsterdam).
Context
Onze gebouwde omgeving is door bewuste ingrepen tot stand gekomen. Grote stedenbouwkundige ontwikkelingen gingen gepaard met een onderstroom van individuele initiatieven en een ambachtelijke activiteit die we doorgaans ‘de bouwtraditie’ noemen. Maar hoe traditioneel is die bouwtraditie? Hoe plaatsgebonden is die en waardoor kenmerkt zich de eigenheid en identiteit van het bouwen in het verleden?
Door historische houtconstructies en -toepassingen te beschouwen als producten van internationale bouwmaterialenhandel ontstaan nieuwe inzichten met betrekking tot de totstandkoming van die constructies. Hierdoor wordt duidelijk dat lokale bouwtradities niet los kunnen worden gezien van een bovenregionaal en internationaal georganiseerde houthandel, die een hoge mate van differentiatie en specialisatie kende.
Met het symposium Historisch Hout. Materiaal, eigenheid en identiteit wil de KNOB een nieuwe visie op historisch bouwen presenteren en laten zien dat oude constructies meer zijn dan op zichzelf staande fenomenen. De presentaties tijdens deze studiedag vergroten niet alleen onze kennis van het houttransport en de houtbouw in het verleden, maar geven tevens te denken over hout als historisch bronnenmateriaal, dat inzicht kan bieden in de geschiedenis van het bouwen en daarmee de wijze waarop Nederlands in het verleden hun omgeving hebben vormgegeven.
Doelstelling
Veel bouwhistorisch onderzoek vindt plaats in opdracht van gemeentes en particuliere monumenteneigenaren. De KNOB biedt middels het Bulletin KNOB een platform om resultaten van dit onderzoek publiek te maken. De synthese van bouwhistorisch onderzoek is echter vaak de achilleshiel van objectgericht onderzoek. Het doel van dit symposium is een overzicht te bieden van de mogelijkheden die onderzoek naar individuele gebouwen herbergen voor synthetiserende analyses. Doel hierbij is ook om openstaande onderzoeksvragen te formuleren en hiaten in kennis te benoemen, om zo een impuls aan kennisverdieping te bieden.
Praktische informatie
Datum en tijd Vrijdag 18 september 2015 van 9.30 – 17.30 uur
Locatie Congrescentrum Amsterdam, Weesperstraat 113, 1018 VN Amsterdam
Voertaal Nederlands en Duits (lezingen Karl-Uwe Heu?ner en Bernd Adam)
Kosten De entreeprijs is inclusief lunch, borrel en themanummer Bulletin KNOB 2015-3
Geen KNOB-lid € 75,00
KNOB-lid € 55,00
Student < 30 jaar € 40,00
KNOB-studentlid < 30 jaar € 30,00
Wilt u zich aanmelden voor de studiedag én lid worden van de KNOB, dan kunt u gebruik maken van een speciaal actietarief (geldt niet voor organisaties):
Entree studiedag én direct lid worden € 90,00
Entree studiedag én direct lid worden (student < 30 jaar) € 45,00
PROGRAMMA
9.30 uur Ontvangst
Ochtendsessie: Materiaal
10.00 uur Welkom en inleiding op het thema Gabri van Tussenbroek (gemeente Amsterdam afd. Monumenten en Archeologie/ Universiteit van Amsterdam)
10.20 uur Betrachtungen zur Bauholzversorgung Amsterdams im 16. und 17. Jahrhundert im Licht der Dendrochronologie Karl-Uwe Heussner (Deutsche Archäologisches Institut Berlijn)
10.55 uur Neue Belege für die Dominanz des niederländischen Holzhandels an der Unterelbe im 17. und 18. Jahrhundert Bernd Adam (Zelfstandig onderzoeker, Hannover)
11.30 uur Historisch bouwhout uit Vlaanderen: import uit noodzaak? Dendrochronologisch onderzoek als bron voor houthandel en -gebruik Kristof Haneca (Agentschap Onroerend Erfgoed Vlaanderen)
12.05 uur Discussie
12.15 – 13.30 uur Lunch
Middagsessie: Beschikbaarheid en identiteit
13.30 uur Inleiding op de middagsessie/ betekenis van materiaalgebruik in de Middeleeuwen Lex Bosman (Universiteit van Amsterdam)
13.50 uur Ander hout, andere oplossingen Dirk de Vries (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed/ Universiteit Leiden)
14.15 uur Mansardekappen in internationaal perspectief Dik de Roon (Monumenten en Archeologie Gemeente Amsterdam)
14.45 – 15.15 uur Koffiepauze
15.15 uur Herkomst, handel en levering van scheepsbouwhout in Amsterdam 1740- 1750 Jerzy Gawronski (gemeente Amsterdam afd. Monumenten en Archeologie/ Universiteit van Amsterdam)
15.45 uur De houtbouwtraditie in verschillende Nederlandse steden nader bekeken Edwin Orsel (Gemeente Leiden)
16.15 uur Politieke ontwikkelingen en de ruimtelijke economie van de Nederlandse houthandel, 17e-18e eeuw Clé Lesger (Universiteit van Amsterdam)
16.45 uur Discussie en presentatie van het eerste exemplaar van het themanummer KNOB 2015-3
17.00 uur Borrel
AANMELDEN
Graag aanmelden vóór 1 september 2015 via: knob.nl
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Mw. M. Lamslag, bureaumedewerker KNOB
015 2781535 / 06 39250919 / info@knob.nl / www.knob.nl