Op 5 september aanstaande wordt het langverwachte overzichtswerk Kastelen in Gelderland gepresenteerd. Hoewel er al veel is gepubliceerd over kastelen in Gelderland, bestond er tot nu toe geen volledig overzicht van de circa 390 middeleeuwse Gelderse kastelen en adellijke huizen, waarvan er nog zo’n 170 bestaan. Deze bijzondere uitgave brengt daar nu verandering in.
Gelderland, de grootste provincie van Nederland, is rijk aan kastelen die nauw zijn verbonden met de Gelderse geschiedenis en met de ontwikkeling van het landschap. Kastelen vormden vaak het centrum van een machtsgebied, zoals een heerlijkheid, een graafschap of een hertogdom. De locatie van een kasteel binnen zo’n gebied werd bepaald door verschillende factoren, zoals de aanwezigheid van een rivier of een belangrijke handelsroute. Ook in de vorm van de kastelen is er grote verscheidenheid. Ze werden aangepast aan veranderende wooneisen en verdedigingstechnieken.
Veranderingen in het kasteellandschap
In de vijftiende en zestiende eeuw verloren de meeste Gelderse kastelen hun defensieve functie. Verschillende burchten werden afgebroken en al dan niet vervangen door landhuizen of buitenplaatsen. Vanaf de negentiende eeuw zijn verschillende Gelderse kastelen gerestaureerd, maar tijdens de Tweede Wereldoorlog raakten veel van de nog overgebleven kastelen alsnog zwaar beschadigd. Van de circa 390 middeleeuwse kastelen en burchten die zijn gebouwd in Gelderland, zijn er daardoor nu nog zo’n 170 over. Veel daarvan, zoals de indrukwekkende middeleeuwse burcht Ammersoyen, zijn tegenwoordig toegankelijk voor het publiek.
Het boek
Kastelen in Gelderland – het eindproduct van een vruchtbare samenwerking tussen het Gelders Genootschap, Gelders Erfgoed, het Gelders Archief, de Stichting Geldersch Landschap & Kasteelen en Uitgeverij Matrijs – bestaat uit een gedeelte met algemene hoofdstukken en een gedeelte met kasteelbeschrijvingen. In de inleidende hoofdstukken wordt onder meer aandacht besteed aan de geografische ligging van de kastelen, de veranderende politieke omstandigheden vanaf de middeleeuwen, de families en bewoners en bouwkundige ontwikkelingen. Ook de ontwikkeling van tuinen, parken en landschappen komt aan de orde, alsmede de veranderingen in het gebruik van de kasteelcomplexen en de kastelen die uit het landschap zijn verdwenen. De kasteelbeschrijvingen zijn per gemeente gerangschikt: alle 56 Gelderse gemeentes komen aan bod. Het boek is rijk geïllustreerd met historische afbeeldingen, plattegronden en foto’s.
Open Monumentendag
Een week na de verschijning van Kastelen in Gelderland is het Open Monumentendag, dit jaar met een thema dat naadloos aansluit bij het boek: Macht & Pracht. Gedurende dit weekend (14 en 15 september) zijn veel Gelderse kastelen opengesteld voor bezoekers. Maar ook na dit weekend kunnen deze machtige gebouwen keer op keer bezocht worden; Kastelen in Gelderland zal de Gelderse kastelen tot leven brengen en de lezer telkens weer meenemen op een ontdekkingstocht langs eeuwenlang verborgen geschiedenissen. Een must voor iedere kastelenliefhebber en inwoner van Gelderland.
Kastelen in Gelderland
J. Jas, F. Keverling-Buisman, E. Storms-Smeets, A. te Stroete, M. Wingens (red.)
616 blz. | 22 x 28 cm | genaaid gebonden | rijk geïllustreerd in kleur
ISBN 978 90 5345 410 7
Prijs: tot 1 januari 2014 slechts € 49,95 (daarna € 59,95)
Te koop in de Gelderse boekhandel en op www.matrijs.com
Persbericht Uitgeverij Matrijs