Zwolle, Nederland – Terwijl het Herdenkingsjaar Slavernijverleden voor de deur staat, zal Zwolle geen monument hebben om dit te markeren. Hoewel er aanvankelijk hoop was, blijkt nu dat er geen geld beschikbaar is voor een kunstwerk ter herdenking van de afschaffing van de slavernij, althans voorlopig nog niet.
Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Zwolle heeft zich gebogen over de vraag of Zwolle een herdenkingsmonument kan krijgen voor het slavernijverleden, hoeveel dat zou kosten en wie het zou kunnen maken. Dit waren enkele van de vraagstukken waar de afgelopen maanden in het stadhuis over is nagedacht, nadat de politieke partij GroenLinks vorig jaar het idee opperde.
Het leek een logisch moment, aangezien het Herdenkingsjaar Slavernijverleden zich aandient. Op 1 juli 1873 verbood Nederland de slavernij. Deze gebeurtenis wordt nu niet alleen gevierd tijdens Keti Koti, de jaarlijkse herdenkingsdag op 1 juli, maar vanwege het 150-jarig jubileum zullen er gedurende het hele jaar activiteiten plaatsvinden om het verleden van de voormalige koloniën in de schijnwerpers te zetten.
“Het liefst hadden we het monument al volgend jaar gezien”, zegt Shirley Kambel, voorzitter van Keti Koti Zwolle, die zich vanuit die hoedanigheid bezighoudt met herdenkingen en vieringen rond dit thema. “Maar”, voegt ze er meteen aan toe, “we zijn zelf ook wat laat begonnen met het onder de aandacht brengen van dit idee.”
Volgens het dagelijks bestuur van de gemeente duurt het zeker 1,5 tot 2 jaar om een dergelijk monument te realiseren. En dan is de financiële kwestie nog niet eens in overweging genomen. Op dit moment is er simpelweg geen geld beschikbaar om een kunstwerk te laten maken. Zowel de gemeente als de provincie lijken beperkte subsidiemogelijkheden te hebben, aldus het college van burgemeester en wethouders.
Daarom wordt het dossier nu teruggegeven aan de gemeenteraad. Als de 39 raadsleden willen dat er een monument ter herdenking van de slavernij komt, moeten ze in de begroting van 2024 ruimte hiervoor vinden. Afhankelijk van de omvang van het monument en of het een gemeentelijke dan wel provinciale uitstraling krijgt, moeten de kosten worden geschat op 50.000 tot 300.000 euro.
Volgens Kambel is een herdenkingsmonument van groot emotioneel belang. “Het is belangrijk voor een deel van de Zwolse gemeenschap om een tastbare en voelbare plek te hebben om het verleden te herdenken, een markeringspunt waar wordt aangegeven wat er is gebeurd.” De exacte locatie van het monument is nog niet bekend, en het is ook veel te vroeg om een kunstenaar aan te wijzen. Keti Koti Zwolle hoopt echter dat de kunstenaar oprecht interesse heeft en betrokkenheid toont bij het thema.
Keti Koti Zwolle is als klankbord betrokken bij de mogelijke komst van het kunstwerk. Twee jaar geleden organiseerde deze organisatie de eerste openbare Keti Koti-herdenking in Zwolle. Keti Koti betekent letterlijk ‘verbroken ketenen’ in het Sranantongo, de meest gesproken taal in Suriname. De slavernij in de Nederlandse koloniën heeft driehonderd jaar geduurd.