Monumenten staan vaak bekend als tochtige gebouwen met enkel glas, en vanwege hun sfeer en karakter mogen er niet zomaar veranderingen worden aangebracht. Desondanks heeft het Amsterdamse bureau De Groene Grachten zich ten doel gesteld om alle 140.000 monumenten in Nederland te verduurzamen. Nu zij hierin zijn geslaagd bij het grootste rijksmonument van Amsterdam, het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT), ligt de weg open voor verdere verduurzaming.
Met een vloeroppervlakte vergelijkbaar met vijf voetbalvelden had het KIT een jaarlijkse energierekening van ruim een half miljoen euro. Toch was dat niet de voornaamste reden voor de verduurzamingsinspanningen, zoals financieel directeur Louis van den Berghe uitlegt in het programma Pak An Groen: “Amsterdam wil een aardgasvrije gemeente worden. Helaas conflicteert die ambitie met sommige richtlijnen voor monumenten. Wij hebben bijvoorbeeld een geweldig dak op het zuiden met leistenen, maar daar mogen geen zonnepanelen op.”
Overwinnen van obstakels
Bij de verduurzamingsoperatie is Suze Gehem van De Groene Grachten betrokken om dit te realiseren. “Ik denk in mogelijkheden en niet in moeilijkheden. Het is bij elk monument een kwestie van puzzelen. In plaats van zonnepanelen, hebben we op het depot een waterbergend groen dak aangelegd en verder natuurlijk een warmtepomp, een warmte-koudeopslag, achterzetramen en ledverlichting.”
Op dit moment werkt haar bedrijf aan het verduurzamen van het Teylers Museum in Haarlem, de Broeker kerk, molen de Otter in Amsterdam en verschillende kerken in Alkmaar. Er liggen echter nog ruim 100.000 monumenten in Nederland die moeten worden aangepakt.