In de schaduw van de Heikese kerk in Tilburg hebben archeologen een verrassende ontdekking gedaan: ze hebben scherven en aardewerk uit de elfde en twaalfde eeuw opgegraven. Dit wijst erop dat er al honderd jaar eerder bewoning op deze locatie was dan voorheen bekend was.
De kuil op de Oude Markt is nu bijna twee meter diep en bezaaid met oranje kaartjes. Archeologen van adviesbureau BAAC en studenten van de Universiteit Leiden zijn druk bezig met troffels en meetapparatuur. Gemeentelijk archeoloog Guido van den Eynde merkt op dat hier iets opmerkelijks plaatsvindt, en dat geldt in meerdere opzichten.
Betekenisvolle Locatie en Onderzoeksdrempels
De zone rond de kerk heeft een speciale betekenis omdat er mogelijk rond 1200 de allereerste parochiekerk van Tilburg stond, naar vermoeden gesticht door de heersers van Tilburg. Daarbij hoorde ook een kerkhof. Over dit onderwerp zijn er maar weinig schriftelijke bronnen, aldus Van den Eynde. Het bodemonderzoek heeft als doel om meer informatie op te leveren. “Een begraafplaats is bijvoorbeeld een enorme bron van informatie over het leven van toen.”
Een van de vragen die de archeologen trachten te beantwoorden, betreft de aard van bewoning in het bredere gebied rondom de kerk tijdens die periode, en of er eerder menselijke activiteit was. De initiële bevindingen lijken erop te wijzen dat dit inderdaad het geval was. Verder stuitte het onderzoeksteam op een skelet (dat al geborgen is en niet meer zichtbaar), een waterput uit de vijftiende of zestiende eeuw (die mogelijk de komende dagen verder onderzocht zal worden) en een aanzienlijke hoeveelheid scherven van melkkommen uit de veertiende eeuw.
Uitgebreide Analyse: Materiaal en Grondmonsters
Het zal nog geruime tijd duren voordat de definitieve resultaten bekend zijn. Het verzamelde materiaal en de grondmonsters worden voor uitgebreider onderzoek verstuurd naar gespecialiseerde laboratoria in onder andere Frankrijk, Denemarken en Duitsland. “Als we die resultaten krijgen, hebben we het echte verhaal”, aldus Van den Eynde.
Op een andere manier wordt de afgraving als opmerkelijk beschouwd, aldus hem. In Tilburg komt het zelden voor dat er op een dergelijk drukke locatie in het hart van de stad gegraven wordt. Het behoeft coördinatie met de bevoorrading van nabijgelegen terrassen en winkels, wat de inzet van een verkeersregelaar vereist. Bovendien bleek er meer ondergrondse infrastructuur van kabels en leidingen aanwezig te zijn dan initieel was ingeschat.
Het archeologische onderzoek zal tot het einde van deze maand voortduren. Hierna zal het bestratingswerk hersteld worden en zal het kunstwerk ‘De lopende man’ weer worden teruggeplaatst. Het besluit om nu opgravingen uit te voeren heeft te maken met de toekomstige ontwikkeling van het gebied rondom de Heikese kerk. De Oude Markt maakt namelijk deel uit van de volgende fase van het Stadsforum, het nieuwste plein van de stad.