Christian Pfeiffer verruilde de erfgoedsector voor de museale wereld. Na zes jaar bij erfgoedvereniging Bond Heemschut, startte hij in juli 2023 als directeur van het Huizer Museum. Of het nu gaat om een monument of een schilderij, voor Christian draait het om het grote verhaal. Hij maakt zich zorgen om de toekomst van de erfgoedsector en is kritisch op het huidige erfgoedbeleid. Kan de erfgoedsector nog iets leren van de museale wereld?
Van molenaarsfamilie tot journalistiek
Op jonge leeftijd maakte Christian al kennis met erfgoed. Christian: “Ik kom uit een molenaarsfamilie, dus bij ons thuis ging het altijd over molens en geschiedenis. Ik ben de vijfde generatie molenaar en loop al vanaf mijn twaalfde rond in korenmolen De Vriendschap in Weesp. Mijn vader is voorzitter van de Historische Kring Weesp en is een van de Pampus pioniers, die in de jaren ‘80 forteiland Pampus van de ondergang redden.” Ondanks dat het vlammetje al op jonge leeftijd werd aangewakkerd, zat een erfgoedopleiding er voor Christian in eerste instantie niet in. “Ik wilde graag nieuwe dingen leren, maar door te doen en niet door boeken in te duiken. School en ik waren niet de beste combinatie en de erfgoedopleidingen die er waren, werden alleen op universitair niveau aangeboden. Met een kleine omweg ben ik uiteindelijk in de journalistiek beland.”
Hoe de sloop van een kerk leidde tot een nieuwe baan
Christian ging aan de slag bij de lokale krant in Weesp. Als jonge bevlogen redacteur sprintte hij regelmatig op zijn fiets achter de loeiende sirenes van de brandweer aan om verslag te doen. Zo kwam hij in contact met Bond Heemschut. Christian: “De Laurentiuskerk in Weesp zou gesloopt worden. Het is een ontzettend indrukwekkend en mooi gebouw, met een enorme geschiedenis. Ondanks verzet vanuit de samenleving waren er maar weinig partijen die actie ondernamen. Zelfs de gemeente betreurde de sloopplannen, maar was niet bereid om echt voor het behoud te vechten. Er was één partij die de barricade op ging en dat was Bond Heemschut. Ik ben lid geworden van de erfgoedvereniging en toen er een vacature vrijkwam heb ik gesolliciteerd. Ondanks dat ik vrijwel niet aan de gestelde eisen in de vacature voldeed, ben ik op mijn 29e toch aangenomen.”
Christian werkte er ruim zes jaar als beleidsmedewerker. Hij ondersteunde de vrijwilligers van de Bond Heemschut vanuit het Landelijke Bureau en werkte onder andere mee aan het tegenhouden van een gepland vakantiepark vlak achter het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen. Christian: “Het had weinig gescheeld of achter het prachtige buitenmuseum was een enorm bungalowpark in het water verschenen.”
Van prijswinnaar naar jurylid
Tijdens zijn jaren bij Bond Heemschut won Christian de Monumententalentprijs. Deze prijs wordt jaarlijks uitgereikt aan jonge professionals (tot 32 jaar) die betaald werk verrichten in de monumentensector. Christian werd door de jury een multitalent genoemd. Voor iemand die op school altijd te horen kreeg dat het niet goed zou komen met hem, betekende de prestatie meer dan een leuk extraatje. Het was een bevestiging van zijn harde werken als ambachtsman, vakman en vrijwilliger. Hij kreeg eindelijk een kans om zich verder te ontwikkelen in de sector die hem zo aan het hart ligt. Het bedrag dat hij met de prijs won werd dan ook direct in een verdiepende erfgoedopleiding gestoken. Hij volgde de Post-HBO Erfgoed en Ruimte aan de Hogeschool Utrecht. Naast erkenning heeft deze prijs veel deuren geopend en voor nieuwe contacten gezorgd. De rol van prijswinnaar werd ingeruild voor jurylid van de Monumententalentprijs. Ook zat hij in de jury van de Erfgoedvrijwilligersprijs: een prijs die jaarlijks wordt uitgereikt aan vrijwilligersgroepen die zich inzetten voor het behoud, het onderhoud en de ontsluiting van ons (immaterieel) cultureel erfgoed.
Een nieuwe toevoeging aan zijn carrière: de museale wereld
De overstap naar het Huizer Museum was een kans die Christian niet kon laten liggen. Het museum vertelt de diverse verhalen van Huizen en van het Gooi. Zoals veel kleine musea, heeft het Huizer Museum het zwaar. Christian wil werken aan een stabiele financiële basis en het op peil krijgen van de bezoekersaantallen. De overstap naar de museale sector ziet hij als nieuwe toevoeging aan zijn carrière, want er zit ook veel overlap in de twee sectoren. Christian: “Grofweg zou je kunnen zeggen dat zowel de museale als de erfgoedsector de basis heeft in de 19e eeuw. Het begon bij pamflettisten, kunstenaars en bezorgde burgers. Inmiddels zijn het aparte werelden geworden, maar ze delen dezelfde interesses: liefde voor oude spullen en een warm hart voor geschiedenis.”
Zorgen om de toekomst van de erfgoedsector
De erfgoedsector zou een voorbeeld moeten nemen aan de museale sector, die het belang van musea altijd goed heeft weten te benadrukken. Zoals tijdens corona: de lobby vanuit de museale hoek was intensief en eendrachtig, legt Christian uit. “Het is zonde dat het overkoepelende verhaal van erfgoed soms nog ontbreekt. Dat heeft deels te maken met de veranderende maatschappij. Voorheen was het makkelijker om geld te lenen door de lage rentes. Je zou kunnen zeggen dat het geld bijna gratis was. Uitgeven was daarom makkelijk voor de overheid. Er werd meer geld vrijgemaakt voor bijvoorbeeld de Erfgoed Deal of de SIM (een financiële regeling voor onderhoud van monumenten).
Maar we moeten onze ogen niet sluiten voor de veranderende maatschappij. Klimaatdoelen hebben invloed op de regelgeving, we moeten zorgen dat erfgoed niet als hindermacht wordt weggezet. De komende jaren kunnen we er vergif op innemen dat er grote bezuinigingen komen en erfgoed staat bij veel politici niet bovenaan het lijstje urgente onderwerpen. Ik maak mij oprecht zorgen dat erfgoed in de verkiezingsprogramma’s nu zo weinig voorkomt. Er moet iets veranderen om erfgoed weer top of mind te maken. Als we erfgoed willen behouden, moet de sector wel van zich laten horen.”
Ik wens de erfgoedsector een nieuw groot verhaal toe.
Het grote verhaal
Kansen ziet Christian in het beter uitdragen van het grote verhaal. De erfgoedsector voert volgens hem een technocratische koers. Dat houdt in dat deskundigen een grote invloed hebben op hoe de sector in stand gehouden wordt. Christian: “Het gaat vaak over de regelgeving van monumentenzorg. Denk bijvoorbeeld aan het plaatsen van zonnepanelen op een beschermd gezicht, mag dat? Of het gaat over de hoge kosten die komen kijken bij verduurzamen. Wat ik jammer vind is dat het grote verhaal soms vergeten wordt. Waarom is erfgoed zo belangrijk? Waarom moet het behouden worden? Wat weten we over de grondleggers?” Erfgoed is in zijn optiek meer dan alleen monumentenzorg. Het vertelt het verhaal van onze geschiedenis. Het is belangrijk om te weten waar je vandaan komt, om betekenis te geven aan het heden en de toekomst. Christian: “Om dat verhaal beter uit te dragen, is het belangrijk om kritisch te blijven kijken naar de sector. En samenwerkingen te zoeken waar mogelijk. Bijvoorbeeld door samen met de museale sector en creatieve sector de politieke lobby aan te gaan. Ik wens de erfgoedsector een nieuw groot verhaal toe.”