De oostpunt van Schiermonnikoog wordt kwetsbaarder voor een doorbraak. Een geul dringt steeds verder het eiland binnen, waardoor de afstand tussen de Noordzee en de Waddenzee afneemt. Dit zou ertoe kunnen leiden dat het Waddeneiland in twee delen uit elkaar valt. Momenteel is er nog ongeveer 650 meter over tussen de geul en de Noordzee, maar dit gebied wordt steeds kleiner.
De Balg
Het weer en water hebben vrij spel rond het eiland, wat ervoor zorgt dat de geul steeds verder binnendringt in de Balg. De Balg is een ongerept stuk zandlandschap waar de natuur al duizenden jaren haar gang kan gaan. Het is een belangrijk leefgebied voor vogels zoals de lepelaar, dwergstern en scholekster. Dit gebied is alleen goed toegankelijk bij laagwater: dan valt het droog en stroomt het water van de geulen de Noordzee in.
Zware storm
Volgens geoloog Koos de Vries graaft de geul zich langzaam maar zeker dieper in het eiland. Als dit proces een kritisch punt bereikt, kan er een doorbraak ontstaan, waardoor een stuk van het eiland los komt van de rest. Het zou nog tientallen jaren kunnen duren voordat dat gebeurt, maar bij een zware storm waardoor het eiland zou overstromen, zou het veel sneller kunnen gaan.
Politieke discussie
Opvallend genoeg is Schiermonnikoog de afgelopen twintig jaar juist in omvang toegenomen. Aan de oostkant is er ongeveer vijf kilometer land bijgekomen. Dit deel van het eiland kwam daardoor op het grondgebied van de provincie Groningen te liggen, wat leidde tot een aanpassing van de provinciale grens om het gehele eiland bij Friesland te houden.
Een mogelijke doorbraak zou dus ook tot een politieke discussie kunnen leiden. Mocht het eiland in tweeën splitsen, dan is het denkbaar dat het ‘nieuwe’ eiland aan Groningen toebehoort, waardoor de provincie de verloren grond weer terugkrijgt.
UNESCO Werelderfgoed
Sinds juni 2009 staat het Waddengebied op de UNESCO Werelderfgoedlijst. Dit betekent dat het unieke getijdenlandschap behoort tot één van de meest bijzondere natuurgebieden ter wereld. De Waddenzee laat op geheel eigen wijze zien hoe natuur, planten en dieren zich steeds maar weer aanpassen aan de dagelijks wisselende omstandigheden op het wad. De dynamiek van het gebied is uniek en er zijn allerlei landschappen te vinden in alle fases van ontwikkeling. De natuur kan hier nog volledig zijn gang gaan, wat ervoor zorgt dat onder andere Schiermonnikoog een zeer dynamische plek is.