Aankomende maanden blikt het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) terug op 25 jaar archeologisch onderzoek in Nederland en het Caribisch gebied met een groots opgezette tentoonstelling. In Boven het maaiveld worden de meest opvallende en spraakmakende ontdekkingen gepresenteerd. Er worden meer dan vijfhonderd objecten tentoongesteld die afkomstig zijn van zo’n tweehonderd vindplaatsen. Alle Nederlandse provincies zijn vertegenwoordigd, inclusief de Caribische eilanden van de ABCSSS-groep. Ook alle soorten opgravers komen voorbij, van overheidsinstanties tot detectorzoekers en vrijwilligers.
Elke vondst zijn eigen waarde
Alle vondsten en voorwerpen in de tentoonstelling hebben een speciale waarde. Dat kunnen bijzonder mooie objecten zijn, voorwerpen die uniek zijn in hun soort of objecten die op een bijzondere manier zijn gemaakt. Maar soms is ook de vindplaats speciaal: wat doet een Japans bord in een beerput? Waarom liggen er botten van een leeuw op het Haagse Binnenhof, of een orka-bot in de slotgracht van een kasteel? En wat levert een scheepswrak uit de zeventiende eeuw aan bijzondere informatie op?
Andere voorwerpen roepen emoties op, bijvoorbeeld door hun verbinding met pijnlijke geschiedenissen, zoals de Tweede Wereldoorlog. Persoonlijke bezittingen uit Kamp Westerbork en van de Cariben getuigen hiervan, terwijl bijvoorbeeld een liefdesring juist liefde en tederheid symboliseert.
Van oudste stoel tot nieuwste technologie
Ook nieuwe technologieën komen aan bod in Boven het maaiveld. In combinatie met andere wetenschappelijke disciplines kunnen nieuwe technologische methoden leiden tot spectaculaire inzichten over een vondst. In de tentoonstelling is verder aandacht voor het opgraven zelf, voor objecten met een specifieke historische waarde (zoals wrakvondsten of munten) en voor voorwerpen die met een metaaldetector zijn gevonden.
Onderzoek, kennis en inzicht
Archeologen kijken naar het verleden, maar leven in het heden. Waarom is een archeologische vondst op een bepaald punt in de geschiedenis belangrijk of waardevol voor onze samenleving? Wat draagt het bij aan onze kennis over het verleden? Boven het maaiveld gaat daarom ook over onderzoek, kennis, nieuwe perspectieven en persoonlijke betrokkenheid. Mede door nieuwe inzichten over identiteit, gender- en statusverschillen bijvoorbeeld, wordt tegenwoordig anders gekeken naar grafgiften en blijkt DNA-onderzoek verrassende gegevens op te leveren.