Steeds meer gemeenten benutten erfgoed om leefbaarheid, wijkontwikkeling en sociale cohesie te versterken. Voor wie daarmee wil beginnen of wil verdiepen, biedt Platform Faro een toegankelijk overzicht van aanpakken, voorbeelden uit de praktijk en een lerend netwerk rondom samenwerken volgens het Verdrag van Faro.
Centraal in dat verdrag staat niet het monument, maar de mensen die zich ermee verbonden voelen. Faro richt zich op de maatschappelijke betekenis van erfgoed en het recht van inwoners om actief bij erfgoedzorg betrokken te zijn. Daarmee sluit het goed aan op lokale opgaven zoals het versterken van participatie, het verbeteren van leefbaarheid en het vergroten van vertrouwen tussen inwoners en overheid. Erfgoed wordt zo een middel binnen bredere beleidsopgaven, bijvoorbeeld in omgevingsvisies, gebiedsontwikkeling en sociaal beleid.
Wat Platform Faro biedt
Het platform maakt inzichtelijk hoe gemeenten Faro-principes kunnen toepassen in de dagelijkse praktijk, onder meer door:
- participatie rondom erfgoed al vroeg in projecten te organiseren
- ruimte te geven aan uiteenlopende verhalen van verschillende groepen inwoners
- erfgoed in te zetten als gespreksinstrument in wijken en buurten
- samenwerking tussen beleidsdomeinen te versterken
Voorbeelden uit de praktijk
Poelenburg-Peldersveld (Zaandam)
In deze wijk onderzochten gemeente en woningcorporaties samen met onderzoekers hoe buurtplekken worden gebruikt en wat bewoners belangrijk vinden. Uit interviews bleek dat kleine ingrepen – zoals betere speelplekken, meer aandacht voor voetgangers en extra bankjes – direct bijdragen aan een prettiger woonomgeving. Opvallend is dat de collectieve binnentuinen van portiekflats, ondanks een negatief imago, juist zeer gewaardeerd worden. De onderzoekers concluderen dat er “veel meer positieve verhalen over de wijk te vertellen zijn dan vaak gedacht wordt”.
Noaberfonds (Hof van Twente)
Als Faro-project richtte de gemeente het Noaberfonds op om inwonersinitiatieven voor leefbaarheid sneller en laagdrempeliger te realiseren. Een ideeënspreekuur, een adviescommissie van inwoners en een ideeënbegeleider helpen bewoners om plannen uit te werken – van een dorpsplein opnieuw inrichten tot het onderhouden van lokale tradities. Door deze ondersteuning kunnen initiatieven die anders mogelijk zouden blijven liggen, alsnog doorgaan.
Meer weten
Op de Faro-pagina voor gemeenten vinden beleidsmakers een stappenplan, praktische handvatten, diverse voorbeelden en toegang tot een lerend netwerk waarin kennis en ervaringen worden gedeeld.