Op 1 september 2026 opent een nieuwe subsidieregeling voor grote restauratieopgaven van rijksmonumenten. De regeling richt zich op niet-woonhuis rijksmonumenten met omvangrijke restauratiekosten. Tot nu toe vielen juist deze grootschalige projecten vaak buiten bestaande subsidiemogelijkheden. Alleen restauraties met meer dan € 2,5 miljoen aan subsidiabele kosten komen in aanmerking.
De regeling wordt uitgevoerd door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en is gepubliceerd in de Staatscourant. Voor deze subsidieregeling is in totaal € 45 miljoen beschikbaar.
Minister Gouke Moes (OCW): “In een snel veranderende wereld herinneren monumenten aan een gedeeld verleden en verbinden ze verschillende generaties met elkaar. De nieuwe regeling is een belangrijke stap in het verbeteren van het financieringsstelsel voor de monumentenzorg. Als overheid ondersteunen we eigenaren bij de zorg voor monumenten, maar vooral bij grote restauratieopgaven is de uitdaging groot. Met deze regeling bieden we een oplossing om onherstelbaar verval van dit soort rijksmonumenten te voorkomen.’’
€ 45 miljoen in twee rondes
In juni 2024 werd een verkenning afgerond naar het financieringsstelsel voor de monumentenzorg. Daaruit bleek dat het huidige stelsel in de basis goed functioneert, maar dat eigenaren van grote rijksmonumenten onvoldoende financieringsmogelijkheden hebben. Omdat deze monumenten van grote maatschappelijke waarde zijn, presenteerde het kabinet in juni 2025 een maatregelenpakket.
Een van de maatregelen betreft deze nieuwe rijkssubsidieregeling voor grote restauraties, waarvoor incidenteel € 45 miljoen beschikbaar is gesteld. De regeling is uitgewerkt in overleg met het monumentenveld en provincies.
Het beschikbare budget wordt verdeeld over twee aanvraagrondes: in het najaar van 2026 en 2027. Bij overvraag krijgen aanvragen met een lager subsidiepercentage voorrang. Het minimale drempelbedrag bedraagt € 2,5 miljoen aan subsidiabele restauratiekosten. Om te voorkomen dat slechts enkele projecten het volledige budget benutten, geldt een bovengrens van € 10 miljoen aan subsidiabele restauratiekosten per aanvraag.
Voorwaarden en groene monumenten
Alleen restauratieprojecten waarvoor een omgevingsvergunning voor de rijksmonumentenactiviteit is verleend, komen in aanmerking.
Ook eigenaren van groene rijksmonumenten kunnen een aanvraag indienen. Voor deze categorie geldt een lager drempelbedrag van € 1 miljoen aan subsidiabele kosten.
Nieuwe pijler in financieringsstelsel
Met deze regeling wordt een extra pijler toegevoegd aan het financieringsstelsel voor de monumentenzorg. Andere onderdelen daarvan zijn leningen via het Nationaal Restauratiefonds (NRF), de woonhuissubsidie, de instandhoudingssubsidie (Sim) en reguliere restauratiesubsidies via provincies, waarbij het Rijk bijdraagt.
Meer informatie over de subsidieregeling voor grote restauratieopgaven van niet-woonhuis rijksmonumenten is hier te vinden.