Locatie
• Verschillende locaties
Datum/Tijd
• 27 oktober 2026 - 17 november 2026 van 00:00
Start 27 oktober
Ontdek de kracht van het natuurlijke én historische systeem in gebiedsontwikkeling. Water en Bodem sturend vormt inmiddels een bekend principe binnen de ruimtelijke ordening. Maar in Nederland – waar vrijwel elk landschap, elke stad en elk dorp door de eeuwen heen is vormgegeven door menselijk ingrijpen – is het natuurlijke systeem niet los te zien van cultuurhistorie. De methode Stadsgenese brengt deze drie dimensies bij elkaar: water, bodem én de menselijke geschiedenis van het gebied. In deze cursus leer je hoe je de samenhang tussen natuurlijke omstandigheden en historische ontwikkeling kunt benutten om te komen tot gebiedseigen, toekomstbestendige oplossingen voor onder meer wateroverlast, droogte en bodemdaling.
Wat je moet weten over deze cursus
Waarom Water, Bodem én Cultuurhistorie sturend?
Nederland is eeuwenlang gevormd door slimme waterwerken, ontginningen, bedijkingen en stedelijke uitbreidingen. Het landschap en de keuzes van vroeger bepalen de mogelijkheden van nu.
Door water, bodem en cultuurhistorie in samenhang te bekijken:
- begrijp je waarom een gebied is zoals het is;
- zie je kansen én kwetsbaarheden die anders onzichtbaar blijven;
- ontdek je oplossingen die passen bij het karakter en de ‘logica van het landschap’.
Dat is waardevol voor actuele opgaven rondom wonen, landbouw, klimaatadaptatie, energie, biodiversiteit en omgevingskwaliteit.
Gebiedseigen oplossingen voor nieuwe opgaven
De ontstaansgeschiedenis van een plek – van polder tot binnenstad, van beekdal tot bedrijventerrein – vertelt hoe water en bodem in het verleden slim zijn benut voor bewoning, gebruik en ontwikkeling. Met die kennis kun je beter inspelen op waterveiligheid en bodemdaling, hittestress en klimaatadaptatie, stedelijke verdichting, natuurontwikkeling en open landschap, mobiliteit en infrastructuur en duurzaam ruimtegebruik.
Kennis van het verleden helpt bij het maken van keuzes voor de toekomst.
De methode Stadsgenese: ontwikkeld voor steden, toepasbaar in elk gebied
In veel steden zijn water en bodem door bebouwing en verstedelijking nauwelijks meer zichtbaar. Juist daarom is de methode Stadsgenese ontwikkeld: een manier om inzicht te krijgen in de wording van de stad als voortdurende wisselwerking tussen water, bodem en menselijk handelen.
Hoewel de methode in stedelijke context is ontstaan, blijkt zij uitstekend bruikbaar in dorpen, regionale landschappen, het landelijk gebied, gebiedsvisies en omgevingsprogramma’s. Overal waar water, bodem en cultuurhistorie samenkomen – dus overal in Nederland.
Programma
In deze cursus leer je stap voor stap hoe je van bronnen en feiten komt tot een strategisch bruikbaar verhaal over jouw gebied. Tijdens de cursus ga je aan de slag met het vinden, begrijpen en gebruiken van historische bronnen:
- Bronnen vinden en interpreteren
- historische kaarten, luchtfoto’s
- bodem- en geomorfologische kaarten
- GIS-gegevens en digitale bronnen
- De logica van het landschap begrijpen
- hoe water en bodem de ruimtelijke ontwikkeling hebben gestuurd
- welke historische ingrepen nu nog doorwerken
- welke patronen en structuren kansen bieden voor de toekomst
- Beelden en verhalen gebruiken
- hoe je jouw inzichten vertaalt naar een genesemodel
- hoe je beelden en kaarten gebruikt in participatie en communicatie
- hoe je een overtuigend narratief bouwt dat beleid, ontwerp en uitvoering richting geeft
- Eindopdracht: pitch de genese van jouw eigen gebied
Is deze cursus iets voor jou?
Ben jij een medewerker van een waterschap en wil je weten hoe cultuurhistorie mee kan wegen in water- en bodemopgaven? Ben je een erfgoedprofessional bij een gemeente en wil je water- en bodemprocessen beter begrijpen? Of ben je een beleidsadviseur, projectleider, planoloog, ontwerper of gebiedsregisseur die integraler wil werken? Dan is deze cursus iets voor jou! De kracht van deze cursus is de uitwisseling tussen de domeinen van Stadsgenese.
Na afloop kun je:
✔ water, bodem en cultuurhistorie integreren in ruimtelijke opgaven
✔ gebiedseigen oplossingen herkennen en onderbouwen
✔ strategische verhalen en beelden inzetten in beleidsprocessen
✔ effectief samenwerken met partners binnen en buiten je organisatie
Je gaat naar huis met nieuwe inzichten, een breder netwerk én een concreet toepasbare aanpak.
Meer informatie en aanmelden op Water, Bodem én Cultuurhistorie sturend – Werken met de methode Stadsgenese – 27 oktober 2026 | ErfgoedAcademie