Het Romeins Museum Heerlen zoekt zestig vrijwilligers die willen meehelpen om bekende en onbekende delen van het Romeinse wegennet in Limburg in kaart te brengen. Graven is daarvoor niet nodig: deelnemers onderzoeken vanuit huis luchtfoto’s en digitale hoogtekaarten op mogelijke sporen van Romeinse wegen. Archeologische ervaring is niet vereist.
Tweeduizend jaar geleden reisden soldaten, handelaren, ambachtslieden en andere reizigers via een uitgebreid netwerk van wegen door Limburg. Grote routes zoals de Via Belgica en Via Traiana verbonden plaatsen en mensen. Daarnaast waren er tal van lokale verbindingswegen.
Van sommige trajecten is het verloop inmiddels goed bekend, maar andere delen van het Romeinse wegennet zijn nog altijd een raadsel. Mogelijke sporen daarvan kunnen tegenwoordig nog zichtbaar zijn in het landschap, bijvoorbeeld op luchtfoto’s en digitale hoogtekaarten.
Niet graven, maar kijken
Het Romeins Museum brengt samen met erfgoedbureau RAAP en verschillende partners het Romeinse wegennet verder in kaart. RAAP onderzoekt hiervoor honderden archeologische rapporten. Vervolgens gaan zestig vrijwilligers zelf digitaal op speurtocht. Met behulp van een online GIS-viewer zoeken zij onder meer naar opvallende rechte lijnen, oude verhogingen en andere landschappelijke sporen die mogelijk wijzen op de aanwezigheid van een Romeinse weg. De waarnemingen van de deelnemers worden vervolgens door RAAP gecontroleerd en geanalyseerd.
Het onderzoek sluit aan op eerdere ontdekkingen waarbij delen van Romeinse wegen zichtbaar bleken op luchtfoto’s. Zo werd de Via Traiana als lijnvormig element waargenomen in het buitengebied tussen Brunssum en Tüddern. Het project combineert professioneel archeologisch onderzoek met citizen science. Daarmee krijgen inwoners de mogelijkheid om zelf bij te dragen aan het onderzoek naar ontbrekende schakels in het Romeinse wegennet.
Onderzoek vanuit huis
Ervaring met archeologie of GIS is niet nodig om deel te nemen. Tijdens een workshop leren de vrijwilligers waar zij op moeten letten en hoe zij met de digitale kaarten kunnen werken. Vervolgens krijgen zij tot en met 31 december 2026 de tijd om zelfstandig vanuit huis onderzoek te doen.
Van speurwerk naar nieuwe kennis
Alle waarnemingen worden verzameld en door RAAP geanalyseerd. De resultaten worden uiteindelijk verwerkt in een rapport en catalogus. In het najaar van 2027 worden de bevindingen tijdens een gezamenlijke terugkombijeenkomst aan de deelnemers gepresenteerd. De opgedane kennis krijgt daarnaast een plek in presentaties en educatieve programma’s van het Romeins Museum.
Aanmelden
Het onderzoek staat open voor iedereen met interesse in archeologie, geschiedenis of het Limburgse landschap. Er is plaats voor zestig deelnemers, met maximaal twintig deelnemers per regio. Aanmelden kan tot 5 november 2026 via het online inschrijfformulier.
Samenwerking
Het onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking met het Romeins Museum, Via Belgica, Constructing the Limes (Universiteit Utrecht), Regioarcheoloog Parkstad, Stadsarcheoloog Maastricht, erfgoedbureau RAAP, De Domijnen in Sittard, Centre Céramique in Maastricht en De Vondst in Heerlen.