Kunstkamer Holland Huis in Scherpenisse is officieel aangewezen als rijksmonument. Met deze monumentale status krijgt het voormalige dorpshuis in de gemeente Tholen maximale bescherming en blijft het behouden voor toekomstige generaties.
Matteo Kuijpers, hoofd Regio Midden-Zuid van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), overhandigde op 13 oktober het besluit en het rijksmonumentenschild aan Kunstkamer Holland Huis. Dat deed hij namens de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) Rianne Letschert. Ook wethouder Kees Knulst van de gemeente Tholen was hierbij aanwezig.
Watersnoodramp
In de nacht van 31 januari op 1 februari 1953 sloeg het noodlot toe: springtij, in combinatie met een zeer krachtige storm, veroorzaakte grote rampspoed in Zeeland, op de Zuid-Hollandse eilanden en in West-Brabant. Diezelfde dag kwam er nog een tweede vloed overheen. De ramp kostte 1836 mensen en tienduizenden dieren het leven. Veel mensen raakten dakloos. Door water en wind raakten vele boederijen zwaar beschadigd of werden in zijn geheel vernietigd.
Grote nationale en internationale hulpacties kwamen vervolgens op gang. Noord-Europese landen (Noorwegen, Denemarken, Zweden, Finland), Oostenrijk en Frankrijk schoten ook te hulp en doneerden 850 ‘geschenkwoningen’ aan de bewoners van de getroffen gebieden. Noord-Hollandse boerencoöperaties schonken het gebouw aan Tholen na de Watersnoodramp.
Een monument van hulp en saamhorigheid
Bij de opening in 1956 werd het Holland Huis omschreven als een ‘monument van offervaardigheid’. Daarna groeide het uit tot een centrale ontmoetingsplek voor Scherpenisse. Het dorpshuis vertelt zo het verhaal van de ramp, de wederopbouw en de hulp uit binnen- en buitenland.
Geschiedenis blijft zichtbaar
Ook de architectuur maakt het Holland Huis bijzonder. Kenmerkend zijn de rode baksteen, de grote stalen vensters en de grote zaal met houten spanten en een toneel. Uitbreidingen en aanpassingen laten zien hoe het gebouw steeds met de gemeenschap mee veranderde. Die historische gelaagdheid maakt het Holland Huis waardevol als rijksmonument.
Erkenning
Op 12 november 2025 werd in het Watersnoodmuseum bekendgemaakt dat 45 geschenkwoningen en het door Noord-Hollandse boeren geschonken dorpshuis de rijksmonumentenstatus konden krijgen. De aanwijzing doet recht aan het nationale belang van deze bijzondere gebouwen en geeft erkenning aan de grote waarde die ook in de regio aan de gebouwen wordt toegekend. Door de aanwijzing wordt aandacht gegenereerd voor verleden, heden en toekomst van het grotere verhaal van de Watersnoodramp, hulp na natuurrampen en internationale solidariteit.
Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed