Initiatiefnemers van herbestemmingen in de monumentensector beschouwen de herbestemmingsregeling van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed als een steun in de rug. De subsidieregeling Stimulering Herbestemming Monumenten voorziet in een subsidie voor haalbaarheidsonderzoek en voor noodmaatregelen om een monument tijdelijk wind- en waterdicht te maken. Dankzij deze subsidieregeling worden dergelijke onderzoeken en maatregelen eerder overwogen, zo blijkt uit een evaluatie van bureau Berenschot.
In 30% van de gevallen waarvoor in 2012 en 2013 een onderzoek is gesubsidieerd, is inmiddels een herbestemming gerealiseerd of is een stap gezet naar planuitwerking. In nog eens 30% van de gevallen wordt die stap naar verwachting binnenkort gezet.
Dit en meer blijkt uit een evaluatie van de regeling die in opdracht van het ministerie van OCW en de RCE (de RCE is onderdeel van het minsterie van OCW) is uitgevoerd. Voor de evaluatie is een online enquête uitgestuurd onder de aanvragers van de regeling en zijn ter verdieping van de resultaten interviews afgenomen met aanvragers en uitvoerende bureaus. De Subsidieregeling Stimulering Herbestemming Monumenten is in 2011 ingesteld. De eerste subsidies zijn verstrekt in 2012. In 2012, 2013 en 2014 zijn 727 subsidies verstrekt voor een herbestemmingsonderzoek en 80 voor noodmaatregelen.
Meerwaarde
Bijna driekwart van de ondervraagden geeft aan dat het haalbaarheidsonderzoek niet zou zijn uitgevoerd zonder subsidie. Uit de interviewronde blijkt dat initiatiefnemers die de stap alsnog zetten, nadat ze zijn afgewezen voor subsidie, kiezen voor een beperkter onderzoek.
Wensen
Hoewel de regeling positief wordt beoordeeld, zijn er nog wel wensen. Zo zouden aanvragers graag beter in kunnen spelen op actuele ontwikkelingen in hun proces. Op het moment dat subsidie wordt aangevraagd, gaan zaken vaak al aan het rollen. Om die reden zien zij graag dat er meerdere momenten per jaar komen waarop zij een aanvraag kunnen indienen. Daarnaast hebben de aanvragers meerdere suggesties gegeven voor alternatieve selectiecriteria.
Eén van de sterke punten is volgens de respondenten de ruimte die de regeling biedt om het onderzoek naar eigen inzicht in te richten, zodat maatwerk mogelijk is. Daarnaast wordt gewaardeerd dat niet alleen voor rijksmonumenten, maar ook voor provinciale en gemeentelijke monumenten, alsmede voor cultuurhistorisch waardevol vastgoed een aanvraag kan worden ingediend. Dit is vooral van belang voor complexen waarvan niet alle gebouwen als rijksmonument zijn aangemerkt.
Vervolg
De komende maanden zullen medewerkers van OCW (waaronder die van de RCE) met deskundigen uit de sector het rapport inzetten om te bepalen op welke wijze het proces van herbestemmen in de toekomst het best ondersteund kan worden. De eerstvolgende indieningstermijn voor de subsidieregeling loopt van 1 oktober tot en met 30 november 2014.
Het volledige rapport is te downloaden via www.herbestemming.nu
Informatie over de subsidieregeling is te vinden op de website www.monumenten.nl
Persbericht Rijksdienst van het Cultureel Erfgoed