Het mocht niet baten, de bezwaren van omwonenden en de Stichting Vrienden van de Clemenskerk tegen de komst van een grote winkel voor tweedehands artikelen (Vintage Concept Store) in het voormalige rooms-katholieke kerkgebouw aan de Bosdrift in Hilversum. De Commissie Bezwaarschriften van de gemeente verklaarde de bezwaren ongegrond, ondanks onduidelijkheden en zelfs onwaarheden in de verleende vergunning. Het kerkgebouw, dat tijdens Open Monumentendag op zaterdag 13 september van 10.00 tot 16.00 uur is te bezichtigen, bestaat dit jaar precies 100 jaar. Maar er heerst in de buurt geen feeststemming.
De aanvankelijke blijdschap in 2010 over de betrokkenheid van BOEi, een ontwikkelaar van industrieel erfgoed, bij de restauratie en herbestemming van de Clemenskerk, sloeg om in verontwaardiging in de buurt toen er van openheid over de plannen en inspraak in de besluitvorming geen sprake bleek. De gemeente bleek ook geen inspanning te willen leveren voor de totstandkoming van een maatschappelijke functie in het gebouw. BOEi kreeg alle ruimte om de voor hen meest gunstige optie te selecteren, ook al was die in strijd met het bestemmingsplan. Monumentenzorg gaf ook groen licht, omdat het monument niet ernstig wordt aangetast. BOEi vroeg in november 2013, vlak voor de gemeenteraadsverkiezing, een vergunning aan voor de herbestemming tot winkel. Die werd door de gemeente verleend, vrijwel zonder toetsing van het effect van het plan voor de buurt. Buurtbewoners vrezen dat hun buurt één groot verkeersknooppunt wordt.
De bezwaarschriften spitsten zich o.a. toe op de omvang van de winkel -die het wettelijke maximum van 1500 m2 zou overschrijden- en de verkeersoverlast die te verwachten valt in de smalle woonstraten, door de dagelijkse stroom bezoekers en de nieuwe parkeerplaats achter de kerk. Tijdens de hoorzitting van 3 juni over de ingebrachte bezwaren bracht de gemeente een extra pleitnotitie in, ter verdediging van haar besluit. Daar werd gesteld dat de gemeente niet hoeft uit te gaan van een bruto meting van het oppervlak; dit zou bij zulke dikke kerkmuren onredelijk zijn. Verder stelde de gemeente dat de omliggende straten capaciteit hebben voor een flinke toename van het verkeer. In de Leliestraat en de Irisstraat (waar zich de ingang van de Paulusschool bevindt) zou ruimte zijn voor 3000 gemotoriseerde bewegingen per dag. Dat komt globaal verdeeld over de uren tussen 8.00 en 18.00 uur uit op 5 auto’s per minuut. Ondanks een verwachte verkeerstoename stelt de gemeente dat de belangen van derden niet onevenredig worden geschaad.
De Commissie Bezwaarschriften -die onafhankelijk hoort te oordelen- nam vrijwel volledig de argumentatie van de gemeente over, inclusief onwaarheden. Er wordt namelijk gesteld dat er geen conflict lijkt te ontstaan met de verkeersvereisten, mede omdat er geen goederen zullen worden ingebracht door particulieren. Het winkelconcept gaat echter juist wel uit van de inbreng van tweedehands goederen door particulieren; die ontvangen daarvan namelijk de helft van de opbrengst. Het argument van de gemeente dat er slechts 85 bezoekers per dag worden verwacht wordt wel door de bezwaarcommissie doorgeprikt. Het blijkt hierbij te gaan om het minimale aantal betalende klanten per dag. Het aantal bezoekers zal dus zeker hoger zijn, hoeveel hoger blijft echter onduidelijk. Het ontbreken van een vergunning voor een in- en uitrit voor de nieuwe parkeerplaats werd niet als onoverkomelijk probleem gezien; die werd alsnog aangevraagd door BOEi.
De Stichting Vrienden van de Clemenskerk vindt het plan vooral een gemiste kans. Het gebouw is na jaren op slot te hebben gezeten en na de besteding van ruim 4 miljoen euro subsidie voor de opknapbeurt eindelijk klaar voor maatschappelijk gebruik. Het is de mooiste zaalruimte in Hilversum voor klassieke muziek, met een geweldige akoestiek, die nu wordt weggegeven als winkelruimte. Het kerkgebouw bevat bovendien bijzondere glas-in-lood-kunst van Max Weiss, met religieuze voorstellingen en afbeeldingen uit het leven van Clemens Maria Hofbauer. Het grote rondvenster boven de ingang toont ‘Het Laatste Oordeel’, traditioneel geplaatst op de zijde van de ondergaande zon. Het laatste oordeel over de nieuwe functie van het religieuze monument moet naar de mening van de Stichting nog geveld worden. De 22 jaar durende vrijwillige inzet van de Vriendenstichting voor het behoud van het kerkgebouw en haar cultuurhistorie is stilgelegd.
Persbericht Stichting Vrienden van de Clemenskerk