In het Amsterdam Museum is vanaf 5 maart te zien hoe Nederland in de 19de-eeuw in sneltreinvaart een fascinerende transformatie onderging. Terwijl de elite en kunstenaars achterom keken naar vroegere, gouden tijden, legden de politiek en industrie de basis voor het Nederland van nu. De macht van de steden wordt gebroken en overal in het in het land verrijzen industrieën. Schilderijen van onder andere Breitner tonen hoe een nieuw Amsterdam uit de grond wordt geheid en de hoofdstad, na een aarzelende start, verandert in een dynamische metropool. Aandacht is er tevens voor het Paleis van de Volksvlijt, de voorloper van de RAI. Ook zijn de schaatsen en medailles te zien van Jaap Eden, onze eerste wereldkampioen op de schaats. De tentoonstelling toont hoe Nederland werd opgestoten in de vaart der volkeren tijdens deze zogenaamde ‘IJzeren Eeuw’, als een waardig vervolg op de roemrijke Gouden Eeuw 200 jaar daarvoor.
Naast de tentoonstelling start op 3 april de gelijknamige tv-serie van de NTR/VPRO.‘De IJzeren Eeuw’ is het vervolg op de succesvolle tentoonstelling en tv-serie ‘De Gouden Eeuw, proeftuin van onze wereld’, eveneens een coproductie tussen het Amsterdam Museum en de NTR/VPRO.
Topstukken uit ruim 20 musea uit binnen- en buitenland en de eigen collectie brengen, samen met uniek historisch beeldmateriaal en persoonlijke verhalen, de 19de eeuw tot leven. Onder de bijzondere objecten een Engelse weefmachine, opmerkelijke vaandels en de kruiwagens waarmee het begin is gemaakt voor de Nieuwe Waterweg en het Noordzeekanaal. Thema’s die terug komen zijn industrialisatie, massaconsumptie, emancipatie en nationalisme. Fotografie en film, die beide hun oorsprong vinden in de 19de eeuw, spelen daarnaast een dominante rol. Zo is indrukwekkend materiaal te zien van spoorbruggen, viaducten en het Westergasterrein. Ook worden er reclamefilms van eind 19de-eeuw getoond.
Samenwerking NTR/VPRO
De tentoonstelling is onderdeel van een samenwerking met de NTR/VPRO. Op 3 april 2015 start de omroep een tv-serie met de gelijknamige titel. De dertiendelige serie wordt gepresenteerd door Hans Goedkoop en is te zien op NPO2. Bovendien verschijnt er een boek over deze tijdspanne, geschreven door Hans Goedkoop en prof. dr. Kees Zandvliet, conservator van het Amsterdam Museum. Het is de tweede coproductie tussen het Amsterdam Museum en NTR/VPRO; in 2012 vond de succesvolle tentoonstelling en tv-serie ‘De Gouden Eeuw, proeftuin van onze wereld’ plaats.
De IJzeren Eeuw
De titel van de tentoonstelling en de tv-serie is geleend uit de eeuw zelf. ‘De eeuw, waarin wij leven, kan met regt de ijzeren eeuw worden genaamd; heden ten dage is het ijzer even onmisbaar voor onze behoeften als de lucht, het water en het vuur. Het ijzer is de voornaamste grondslag onzer nijverheid; het ijzer voert ons over den Oceaan; het ijzer sleept ons over de groote wegen; over ijzeren bruggen trekken wij stroomen en rivieren over’. Dit schreef het Tijdschrift voor staathuishoudkunde en statistiek in 1841. De tentoonstelling wordt mede mogelijk gemaakt door Amsterdam RAI, Mondriaan Fonds, Pruikenburgfonds en Samenwerkende Maritieme Fondsen (Vereeniging de Prins Hendrik Stichting, Vaderlandsch Fonds ter aanmoediging van ’s-Lands Zeedienst, Directie der Oostersche Handel en Reederijen, Dorus Rijkers Fonds).
Amsterdam Museum
Het Amsterdam Museum vertelt het verhaal van de stad Amsterdam, over toen, nu en straks. Vier kernwaarden – ondernemerschap, vrijdenken, creativiteit en burgerschap – vormen de basis van het DNA van de stad. Aan de hand van deze begrippen wordt de geschiedenis tot leven gebracht en gekoppeld aan heden en toekomst. Het museum ziet het als haar maatschappelijke taak om het verhaal van Amsterdam toegankelijk te maken en aan een zo breed mogelijk publiek te presenteren. De Stichting Amsterdam Museum wordt structureel gesteund door de Gemeente Amsterdam, de Bankgiro Loterij en Allen & Overy.
Persbericht Amsterdam Museum