Vanaf 27 juni opent bovenop de Oude Kerk in Amsterdam een tijdelijk bezoekersplatform, waar bezoekers zich in hogere sferen kunnen wanen. De Japanse kunstenaar Taturo Atzu wil met zijn project mens en erfgoed nader bij elkaar brengen. Het is een omstreden project, onder meer omdat de herbestemming van de kerk tot kunsthal bijdraagt aan de verpretparkisering van de binnenstad. Het godshuis verliest door de drommen toeristen de ooit geroemde indrukwekkende stilte en draagt niet bij aan het gezochte kwaliteitstoerisme voor het Wallengebied. Ook wordt het aanzicht van het monumentale gebouw (tijdelijk) verstoord. De dienst Monumenten & Archeologie heeft voor de opbouw een negatief advies gegeven, omdat er een risico bestaat op beschadigingen aan de onlangs gerestaureerde kerk.
In een reactie beaamt Jephta Dullaart, lid van de commissie Amsterdam van Heemschut, dat het gebouw een bijzondere historische functie heeft in Amsterdam. De kerk is een stukje bezinning, midden in de rosse buurt. Op deze manier heeft de kerk van oudsher een prachtige symbolische functie. Dullaart voelt dan ook sympathie voor het pleidooi om de kerk te respecteren en haar oude functie te behouden, maar hij ziet aan de andere kant ook dat de kerk in een huidige tijd van desecularisering, toch meer zou kunnen betekenen dan alleen een stukje erfgoed, een stukje van vroeger, waarbij de functie en sfeer koste wat kost behouden moet blijven. Hij is het dan ook niet eens met de stelling dat een kerk alleen voor de buurt is en een andere functie alleen maar bijdraagt aan de verloedering van de stad.
“De Oude Kerk is zowel een religieuze plek, als een ‘overdekt stadsplein’, zoals een kerk dat vroeger ook vaak was. Kijk maar naar de schilderijen van Emanuel de Witte, waarop de kerk een levendige plek is en honden, bedelaars en kooplieden vrij rondlopen. De vaak aangehaalde ‘Saenredam stilte’ is eigenlijk een historische vertekening.
“Het platform van de kunstenaar laat de mensen zich bewust worden van erfgoed en laat ze naar de architectuur van het gebouw en de omgeving kijken op een manier die daarvoor niet mogelijk was. Zo is nu het indrukwekkende dakenlandschap van de Amsterdamse binnenstad zichtbaar. Vanaf het dak van de Oude Kerk, opgetild uit het platvloerse Red Light entertainment, kun je nu de schoonheid van de buurt zien. Het geeft de beschouwer een geheel ander perspectief op deze buurt.” Dat het zou bijdragen aan de verloedering van deze buurt ziet hij dan ook totaal niet. “Ik kan me niet voorstellen dat een groep dronken en stonede Engelse gasten hier een kaartje voor gaat kopen.”
Dullaart ziet ook dat er meer kanten aan het verhaal zitten en hij benadrukt dat ook bij Heemschut de meningen verdeeld zijn. “Het is desalniettemin een forse ingreep en het feit dat de sacristietuin het veld moest ruimen is een kwalijke zaak. Met name als het gaat om permanente aanpassingen aan het gebouw, zoals plannen voor een nieuwe hoofdingang en doorbraken in oude muren, moeten we goed opletten. Daar is het bestuur dan ook terecht voor teruggefloten, mede door een klankbordgroep waar Heemschut zitting in nam.”