De Stichting Erfgoed Urk (SEU) dringt erop aan de zogenaamde ‘Kaap van Urk’ te herbouwen, een houten merkteken voor de scheepvaart uit de tijd dat Urk onder Amsterdams bestuur viel. ‘Deze is zo rond 1785 door de Pilotage van Amsterdam gebouwd, maar werd na de Eerste Wereldoorlog achteloos afgebroken’, aldus de stichting. De stichting heeft daarnaast een lijst gepubliceerd van Urks bedreigd erfgoed. Naast de voormalige havenmeesterswoning komen het Oude Kerkhof en een aangetast kunstwerk van beeldhouwer Frans van der Ven er op voor.
Ook geeft de stichting dit jaar een pluim aan drie erfgoedbeschermers: de initiatiefnemers voor de herbouw van het plankier langs de westelijke havendam, de restauratie van de seinpaal bij de vuurtoren en de renovatie van rijksmonument Bakkerij Brouwer.
“Dit jaar zien we veel positieve ontwikkelingen maar we blijven gespitst om de bedreigde plekken van de slopershamer te redden”, aldus de ‘erfgoedwaakhond’.
De lijst van Urks bedreigd erfgoed wordt elk jaar ter gelegenheid van Open Monumentendag gepubliceerd. De stichting geeft dit jaar de hoogste prioriteit aan de voormalige havenmeesterswoning, het Oude Kerkhof en een aangetast kunstwerk van beeldhouwer Frans van der Ven. SEU dringt tevens bij de gemeente aan op herbouw van de ‘Kaap van Urk’. De stichting geeft dit jaar een pluim aan drie erfgoedbeschermers: de initiatiefnemers voor de herbouw plankier langs de westelijke havendam, de restauratie van de seinpaal bij de vuurtoren en de renovatie van rijksmonument Bakkerij Brouwer.
Op nr 1 van de lijst van de bedreigt erfgoedlijst staat dit jaar de voormalige Havenmeesterswoning. SEU stuurde in september 2014 na het zien van het plan voor nieuwbouw een bezorgde brief naar de gemeente. Volgens de stichting is de havenmeesterswoning ook in architectonisch opzicht van belang als herinnering aan het maritieme verleden van het eiland Urk en de bemoeienissen van het Rijk. “Volgens de eerder gepresenteerde plannen komt er een reusachtig complex te staan met een moderne uitstraling die totaal niet past binnen het authentieke Urker havenfront. De bouwstijl in het plan heeft geen enkel respect voor de cultuurhistorie”, aldus SEU, die de gemeente oproept met een goed plan voor de dag te komen.
Op nummer 2 staat opnieuw Het Oude Kerkhof. De begraafplek bij Kerkje aan de Zee verdient een monumentenstatus, meent Erfgoed Urk: “De bevolking beseft nog altijd niet hoe bijzonder Urks oudste dodenakker is. We zien vooralsnog weinig verandering in de gewoonte om unieke grafmonumenten te vervangen door marmerplaten.” Een beschermde status zal resulteren in voldoende fondsen voor renovatie, meent de stichting.
Op nummer 3 staat de plattegrond van een visserswoning aangebracht op het pleintje van Wijk 5. Dit werk van beeldhouwer Frans van der Ven is ernstig aangetast door de plaatsing van een invalide parkeerplaats. “Het is vreemd dat de gemeente, die dit kunstwerk heeft uitgekozen en heeft laten uitvoeren zo met dit mooie werk omgaat. Er dient een creatieve oplossing voor de parkeerplaats te worden gezocht”, aldus SEU.
Volgens Erfgoed Urk dreigt Urks beschermde dorpsgezicht voorgoed te worden aangetast, zowel door Windpark Noordoostpolder als plannen die unieke plekjes en gebouwen van de kaart willen te vegen. De stichting publiceert jaarlijks een lijst om burgers en gemeente een houvast te geven om Urks erfgoed beter te bewaken.
De volledige lijst:
1. Voormalige Havenmeesterswoning
2. Oude Kerkhof
3. Kunstwerk van Frans van der Ven
4. Historische Eilandkustmarkering
5. De Vormt
6. ‘Stadse’ woningen
7. Visserswoningen
8. Boerderijen
9. Economie in het Oude Dorp
10. Zeilmakerijen
11. Daken met makelaren
Erfgoed Urk werd in juli 2009 opgericht opgericht om als ‘onafhankelijke watchdog’ het Urker erfgoed te beschermen. De stichting wordt gesteund door tien organisaties die zich inzetten voor de Urker cultuur.
Voor meer informatie zie ook de website van Stichting Erfgoed Urk.