Monumentenorganisaties vragen monumentenstatus voor Muur van Mussert

Monumentenorganisaties het Cuypersgenootschap en Heemschut hebben samen met de lokale verenigingen Oud Ede en Oud Lunteren, de gemeente Ede schriftelijk verzocht om de Muur van Mussert te beschermen als gemeentelijk monument. De toekomst van de muur is op dit moment zeer onzeker, nu de eigenaar aanstuurt op sloop. De muur is het enige nog bestaande bouwwerk dat in opdracht van de N.S.B. is ontworpen. Daarmee heeft het een zeer grote historische waarde. De muur is onderdeel van een zwarte bladzijde uit onze geschiedenis, maar juist daardoor levert behoud van de muur nu en in de toekomst een belangrijke bijdrage aan het gesprek over deze periode.

De Muur van Mussert op camping de Goudsberg in Lunteren maakte deel uit van een beoogd Nationaal Tehuis van de N.S.B. op een stuk grond van circa 16 hectare, waarop verschillende gebouwen waren geplaatst. Kern van het gebied was de grote komvormige plek, waar van 1936 tot 1940 de jaarlijkse Hagespraak werd gehouden. Deze ruimte werd aan één zijde begrensd door een nog steeds aanwezige grote, gemetselde muur met een spreekgestoelte. De in 1931 opgerichte Nationaal Socialistische Beweging (N.S.B.) wilde met de Hagespraken de eenheid van de partij benadrukken.

De Muur van Mussert bezit op lokaal en nationaal niveau een evidente cultuurhistorische waarde. Tevens heeft de muur een duidelijke architectuurhistorische betekenis. De Muur vormt een teken ter herinnering, maar ook van waarschuwing.

De muur is van grote waarde als illustratie van de ontwikkeling van de N.S.B. en de navolging door deze bond van Nazi-Duitsland. De muur illustreert de grote ambities van de N.S.B. en het stempel dat deze organisatie op de Nederlandse historie heeft gedrukt. Ook qua architectuur is de muur het behouden waard. Het is het enige bewaard gebleven bouwwerk van de architect Mart Jansen, ontwerper van het “Nationaal Tehuis”.

Gezien de aanwezige sloopdreiging hebben de organisaties de gemeente verzocht om het verzoek met spoed af te handelen. Zij realiseren zich dat er op dit moment nog een overleg gaande is tussen het Rijk en de gemeente Ede over de bescherming van dit erfgoed. Echter, het is gezien de sloopdreiging onwenselijk om de uitkomst van deze discussie af te wachten. Het is noodzakelijk dat de gemeente Ede de verantwoordelijk neemt om dit erfgoed goed te beschermen als gemeentelijk monument. In de toekomst kan de muur dan mogelijk alsnog rijksmonument worden.