Het exclusieve voorprogramma van het Nationaal Monumentencongres op woensdagavond 7 november wordt dit jaar verzorgd door de Gemeente Amersfoort. Naast een uitstekende gelegenheid om te netwerken, biedt het voorprogramma een inhoudelijk gedeelte verzorgd door directeuren van landelijke organisaties die in Amersfoort gevestigd zijn.
Astrid Janssen (wethouder Gemeente Amersfoort), Robert Quarles van Ufford (Nationale Monumenten Organisatie), Arno Boon (BOEi), Flip van de Burgt (Van de Burgt & Strooij), Suzan Lammers (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed), Gijsbert Hoogevest (Van Hoogevest Architecten), Fons Asselbergs (Advies Ruimte en Cultuur) en Kees-Jan Dosker (Nationaal Restauratiefonds) verzorgen rondleidingen langs bijzonder Amersfoorts erfgoed.
Zo neemt Fons Asselbergs een groep mee naar het iconische Rietveldpaviljoen, in 1959 (in het kader van de herdenking van 700 jaar stadsrechten van Amersfoort) ontworpen door Gerrit Rietveld. Het paviljoen is een gemeentelijk monument en is het enige originele tentoonstellingspaviljoen van Rietveld in Nederland. In het Kröller-Müller museum staat een replica van het Sonsbeekpaviljoen en in Venetië staat het Nederland paviljoen van Rietveld. Rietveld wordt internationaal erkend als een belangrijk architect die bepalend is geweest voor de architectuur van de Stijl en het latere Modernisme. De afgelopen jaren is het paviljoen gebruikt voor verschillende tijdelijke invullingen, in afwachting van een meer permanente nieuwe bestemming.
Gijsbert van Hoogevest neemt deelnemers aan het voorprogramma mee naar de Kuiperij. De Kuiperij ligt achter zijn geboortehuis, waar nu zijn architectenbureau is gehuisvest. Van jongs af aan is de Kuiperij zijn achterbuurman geweest. Recent heeft hij de Kuiperij gekocht en gerestaureerd. Het is een enorme uitdaging voor een erfgoedarchitect om deze conserverende restauratie, met behoud van zoveel mogelijk historische waarde uit te voeren. De volledige kuiperinventaris was aanwezig en is behouden gebleven. De kuiperswerkplaats is erfgoed op zichzelf en dient behouden te worden. De bedoeling is de werkplaats met inboedel museaal open te stellen voor publiek en andere ruimtes eventueel te verhuren aan derden.
Robert Quarles van Ufford leidt ons rond bij het Hofje van Armen de Poth. Quarles van Ufford is sinds 2017 regent (bestuurslid) van de Stichting Armen de Poth. De boeiende geschiedenis van dit hofje gaat terug tot de Broederschap van de Heilige Geest (14e eeuw). De 7 werken van barmhartigheid waren de inspiratiebron voor de Pothbroeders en hun opvolgers om zich bezig te houden met ziekenverzorging (pestlijders), voedseluitdeling en later de huisvesting van oudere Amersfoorters met een smalle beurs. Vandaag de dag is het de uitdaging om naast de (nog steeds) bestaande huisvestingstaak nieuwe cultureel-maatschappelijke gebruiksmogelijkheden te initiëren.
Arno Boon verzorgt een tour langs het Erfgoedcluster in het Onze Lieve Vrouw ter Eem Klooster. Boon zegt er zelf over: “De rust van een klooster werkt heerlijk: letterlijk! Onze Lieve Vrouw ter Eem uit de jaren dertig is daarom dé plek voor diverse particuliere monumentenorganisaties die landelijk werken om aldaar het, hoofdkwartier’’ te vestigen. Het is onderdeel van een leefgemeenschap voor wonen, werken, leren en recreëren.” Dicht bij de Rijksdienst, dichtbij het Restauratiefonds en mooi centraal gelegen in Nederland. De rondleiding laat zien hoe het complex herbestemd gaat worden en u wordt meegenomen in de verbouwing die begin 2019 gereed zal zijn.
Als laatste noemen we de excursie naar de Mannenzaal van het St. Pieters en Bloklands Gasthuis, verzorgd door Suzan Lammers. De monumentale Mannenzaal van het St. Pieters en Bloklands Gasthuis is één van de mooiste historische parels van Amersfoort en met zijn 22 bewaarde bedstedes uniek, zelfs voor Europa. Bij binnenkomst stapt de bezoeker terug in de tijd. De geschiedenis van de Mannenzaal en de aangrenzende kapel gaat terug tot 1390. Vanaf dat jaar was het gasthuis een tehuis waar zieken en oude mensen werden verzorgd. De intieme Kapel uit 1390 met z’n prachtige boogramen werd tot begin 2014 gebruikt als kerk, maar is nu ingericht voor divers gebruik. De sfeervolle Mannenzaal, gebouwd in 1531, heeft nog de originele bedstedes, waardoor bezoekers een uniek beeld kunnen krijgen hoe de gastelingen (zoals de bewoners genoemd werden) hier gewoond hebben.
Meer informatie over het voorprogramma? www.monumentencongres.nl.voorprogramma