Een monumentale houten tabaksschuur in Amerongen heeft een nieuwe bestemming gekregen: sinds kort is de gerestaureerde schuur weer open voor publiek als informatiecentrum van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug en Het Utrechts Landschap. VASD ontwierp een oplossing waarbij nieuwbouw en monument elkaar versterken.
Vijftig jaar geleden hingen hier nog tabaksbladeren te drogen. Nu kun je er tentoonstellingen bekijken, informatie over de omgeving krijgen, koffie drinken en een wandeling beginnen. En toch is het nog altijd een tabaksschuur. In opdracht van Stichting Het Utrechts Landschap maakte VASD een ontwerp voor een eigentijds bezoekerscentrum in het rijksmonument. “De uitdaging lag in het ontwerpen van een nieuwe functie zonder het contact met de geschiedenis te verliezen,” vertelt architect Branko Vlamings. De oplossing werd gevonden in een rechthoekige, transparante doos die tussen de spanten van de oude schuur is geschoven.
Sijpelend licht
De wanden van het centrum zijn afwisselend van glas en steen. De muren functioneren als tentoonstellingswanden; daartussen bieden grote ramen op onverwachte plekken goed zicht op de rustieke houten omhulling. “Het monument is intact gebleven, maar binnenin is een nieuwe wereld ontstaan die de sfeer van de oude wereld versterkt,” zegt VASD-ontwerper Anne van Abkoude. “We hebben het centrum zo transparant gemaakt dat je de sfeer van de tabaksschuur blijft voelen. Als je binnen bent, zie je nog steeds hoe het licht tussen de dakpannen doorsijpelt. Dat heeft iets betoverends.” In de restruimte tussen de moderne doos en de houten spanten is een looproute gecreëerd, waarin de overgang tussen oud en nieuw tastbaar wordt.
Meer metamorfoses
Voor Stichting Het Utrechts landschap verbouwde VASD eerder al een windmolen en steenfabriek tot bezoekerscentrum. Maar VASD is ook actief in de binnenstad. Zo werd in het hart van den Haag een monumentale rectorwoning geschikt gemaakt voor een artsenpraktijk. In Amsterdam werd een deel van een oude energiecentrale verbouwd tot het café-restaurant van nachtclub Panama. En momenteel is aan het IJ de metamorfose van de Shell-kantine tot cultuurcentrum Tolhuistuin in volle gang. Bij al deze herbestemmingsprojecten worden interieurs compleet getransformeerd zonder de beschermde gevels aan te tasten. En de gloednieuwe binnenkant krijgt door het ontwerp altijd iets mee van het historische karakter. 
