ENKA. Foto: Luuk Smits

Bijna energieneutraal Rijksmonument: het ENKA-Kantinegebouw in Ede

Eind 2020 opende CNS-basisschool ‘De Ontdekking’ haar deuren in het voormalige kantinegebouw van de ENKA-fabriek in Ede, dat is gerestaureerd, verduurzaamd en nu plaats biedt aan ruim 250 leerlingen. De ontwerpprincipes licht, lucht en ruimte van het jaren ‘50 pand passen perfect bij de nieuwe functie. In het souterrain van het gebouw zijn acht klassen, een speellokaal, een leerplein, een kleuterplein en diverse ruimtes voor de leraren en voor overleg ingepast 

Aan de opening van De Ontdekking ging een jarenlange restauratie vooraf, waarbij de charme van het rijksmonument behouden bleef en toch het BENG-predikaat (Bijna EnergieNeutraal Gebouw) is behaald. Dit was een flinke uitdaging voor het nooit geïsoleerde betonnen gebouw met enorme glasvlakken. Het gebouw moest aan zowel de monumenteneisen als de eisen voor een schoolgebouw voldoen. Het kantinegebouw bewijst dat deze eisen elkaar niet hoeven uit te sluiten.

Hedi van der Kolk is intern begeleider en plaatsvervangend directeur van de school. “Het is een bijzonder mooi gebouw, ruim opgezet en licht, dat geeft een prettige sfeer”, aldus Van der Kolk. Ik ben er trots op dat de school in het Kantinegebouw zit.”

Van der Kolk merkt vooral in positieve zin iets van de verduurzaming van het gebouw. “Voorheen zaten we in een oud gebouw waar het erg warm was, maar in het Kantinegebouw is een prettig binnenklimaat. Omdat de school voorzien is van een ventilatiesysteem is het niet nodig om de ramen open te zetten om te luchten of vanwege de temperatuur. Het helpt ook dat er screens tussen de oude buitenmuur en de nieuwe binnenmuur zijn geplaatst, die met de hand te bedienen zijn. In de school zitten mooie gespoten plafonds die zorgen voor een goede akoestiek. De ruimtes zijn erg groot en er hangen nergens gordijnen, de plafonds vangen het geluid goed op. Aansluitend aan het schoolplein is een pluktuin aangelegd en een wilgenhut. De ouders zijn daar ook erg actief.” 

Ook in het onderwijs wil Van der Kolk de eigenschappen van het gebouw meenemen. “Persoonlijk ben ik al langer bezig met duurzaamheid en ik vind het prettig dat er in mijn werkomgeving ook rekening is gehouden met duurzaamheid. Er liggen bijvoorbeeld ook zonnepanelen op het dak. Het zou mooi zijn als we voor de leerlingen inzichtelijk kunnen maken hoeveel energie we opwekken en hoeveel we gebruiken. Daarmee kun je ook een educatie waarde hangen aan het gebruik van zonnepanelen.”