Bijzondere vondsten in orgel

Begin december 2012 is gestart met de restauratiewerkzaamheden aan het Flentrop orgel in de kerk van Engelbert. Het orgel verkeerde al jaren in slechte staat en was onbespeelbaar geworden. Het gaat om een instrument dat door de orgelbouwer H.W. Flentrop in 1938 werd geplaatst. Het is dan ook naar de gewoonte van die jaren geen mechanisch, maar een pneumatisch orgel. De kerk en het orgel van Engelbert behoren tot het bezit van de Stichting Oude Groninger Kerken (SOGK).

Tot voor kort werden pneumatische orgels verguisd en vaak zelfs gesloopt. Dit is dan ook de reden waarom er juist van dit type orgel relatief weinig voorbeelden meer resteren. Met de restauratie van pneumatische orgels in bijvoorbeeld de SOGK-kerken van Pieterburen en recent nog Zuurdijk is aangetoond dat het hier om prachtige instrumenten gaat.

Het orgel is nu gedemonteerd en voor de restauratiewerkzaamheden vervoerd naar de werkplaats van Flentrop Orgelbouw te Zaandam. Hierdoor was het mogelijk om het orgel goed te inspecteren waarbij enkele bijzondere vondsten zijn gedaan. Zo blijkt een deel van de pijpen afkomstig te zijn uit het orgel van de Doopsgezinde Kerk uit Wormerveer dat in 1855 werd gebouwd door de orgelbouwer Flaes & Brünjes. Op de laagste metalen pijp van de Holpijp is een inscriptie gevonden: ‘Bourdon 16’. De makelij en het type inscriptie bevestigen dat een deel van de Holpijp én alle grote houten pijpen van de Subbas uit het orgel van Engelbert uit Wormerveer afkomstig moeten zijn. Bijzonder aan dit verhaal is dat het orgel van Wormerveer het eerste orgel van Flaes & Brünjes is. In 2006-2007 is dit instrument door Flentrop gerestaureerd. Bij die gelegenheid is de originele Bourdon (nu dus teruggevonden in Engelbert) gereconstrueerd.

Verder zijn nog een aantal aardige ontdekkingen gedaan waaronder een organistenpapiertje uit 1968 waarmee de windlade ooit, waarschijnlijk als noodreparatie tijdens een dienst, gerepareerd is, reparaties met kaftpapier van een boekhandel uit Groningen en veel sporen van muizen die jarenlang aan het orgel knabbelden.

Eind mei wordt de restauratie aan het orgel afgerond en wordt het orgel teruggeplaatst in de kerk van Engelbert.

Deze restauratie wordt mede mogelijk gemaakt door de bijdragen van de Rabobank Stad en Midden Groningen, Stadsdeel Noorddijk, diverse fondsen en giften én niet te vergeten door de grote inzet van de Culturele Commissie Engelbert en de inwoners uit het dorp Engelbert zelf.

Foto3

Persbericht Stichting Oude Groninger Kerken