Buitenplaatsen en landgoederen vormen een aantrekkelijke omgeving voor recreatie en toerisme en de huizenprijzen in de omgeving zijn hoger dan gemiddeld. Daarmee leveren buitenplaatsen en landgoederen een belangrijke economische en maatschappelijke bijdrage aan de samenleving. Dit blijkt uit onderzoek naar de economische betekenis van buitenplaatsen in Gelderland, Utrecht en Overijssel, in opdracht van diezelfde provincies. Bureau Witteveen+Bos voerde het onderzoek uit in samenwerking met de Groene Monumentenwacht. Het onderzoek is te vinden op de website van de provincie Gelderland.
Buitenplaatsen zijn monumentale huizen met bijgebouwen die een harmonieus geheel vormen met omliggende tuin of park. Vaak zijn buitenplaatsen onderdelen van grotere landgoederen. Gelderland, Utrecht en Overijssel zijn rijk aan buitenplaatsen en landgoederen.
Hoge baten
Voor het gebied Zuidelijke Veluwezoom blijkt dat de baten van de buitenplaatsen tot vier maal hoger zijn dan de kosten. Dit is hoog in vergelijking met andere projecten waarin overheden investeren. Maar slechts een klein deel van de baten komt terecht bij de eigenaren van landgoederen en buitenplaatsen, terwijl zij de hoge onderhoudskosten moeten dragen om het beschermde erfgoed in stand te houden. Volgens Gelders Gedeputeerde Annemieke Traag rechtvaardigen de uitkomsten van het onderzoek provinciale bijdragen om samen met eigenaren en buitenplaatsrijke gemeenten te werken aan een duurzame toekomst.
Aanbevelingen
Het onderzoek leidt tot een advies aan provinciale overheden hoe ze eigenaren kunnen faciliteren bij de instandhouding. Ten eerste kunnen provincies maatwerk leveren in hun regelgeving om ondernemerschap te stimuleren. Ten tweede kunnen zij laagrentende leningen verstrekken voor de instandhouding van gebouwen. Te denken valt aan herbestemming van (bij)gebouwen voor extra inkomsten of aan energiebesparende maatregelen die leiden tot kostenreductie.
Ten derde kan de overheid subsidies geven voor met name het groenonderhoud, omdat de kosten hiervoor hoog zijn en de inkomsten gering.
De provincies gebruiken de uitkomsten van het onderzoek bij het nader invullen van hun programma’s. Het rapport is te downloaden via de website van de provincie Gelderland, www.gelderland.nl/buitenplaatsen