De Neder-Germaanse Limes is één jaar werelderfgoed, wat is er veranderd?

Castellum Hoge Woerd in Leidsche Rijn. Foto: Cornutus via wikimedia CC BY-SA 4.0

Een jaar geleden kregen we er in Nederland drie werelderfgoederen bij: de Hollandse Waterlinies, de Koloniën van Weldadigheid én de Neder-Germaanse Limes. Hoe gaat het een jaar later? De redactie gaat in gesprek met Paul van der Heijden, woonachtig in Nijmegen en werkend bij RomeinenNU.

“Wat gebeurt er ná het toekennen van een monumentale status? Hoe vertaal je het monument naar het publiek?” Met deze vraag heeft Paul (namens RomeinenNU en samen met Romeinse Limes Nederland) zich bezig gehouden tijdens de aanloop naar de werelderfgoedstatus van de Limes. En dit is zeker een uitdagende vraag, omdat het archeologische monument bijna geheel onder de grond ligt. 

Paul ziet dat veel gemeenten al goed op gang zijn. “De werelderfgoedstatus heeft een enorme boost gegeven op organisatorisch vlak. Veel overheden zijn in de versnelling gekomen om daadwerkelijk iets met hun Romeins erfgoed te doen. Er begint een gemeenschappelijke trots te ontstaan.” Tegelijkertijd gebeuren de ontwikkelingen nog niet op het tempo dat hij gehoopt had. Maar ja, daar heeft hij wel begrip voor bij een monument dat in de meeste gemeenten niet zicht baar is. 

Oostpoort van de reconstructie van castellum Matilo in het Archeologisch Park Matilo te Leiden. Foto: Bic via wikimedia CC BY SA 3.0

Drommen toeristen zijn dus nog niet te verwachten. Er bestaan al wel Limes fiets- en wandelpaden en in Leidsche Rijn is een prachtig castellum nagebouwd. Dit soort creatieve initiatieven zouden gemeenten kunnen inspireren bij hun eigen stukje Limes. 

En dat de Limes zichtbaar wordt is belangrijk. “Nog maar weinig mensen beseffen dat óók in Nederland een Romeinse tijd is geweest. Dat de Nederlandse geschiedenis niet begint bij Willem van Oranje.”

De werelderfgoedstatus van de Limes is een kapstok om meer te weten te komen over de Romeinse tijd in Nederland. “Dat is natuurlijk heel positief voor het historisch besef, maar we moeten wel uitkijken dat andere delen van Nederland daardoor niet in de schaduw komen te liggen. Nu de Limes zoveel aandacht opzuigt is er minder aandacht voor Romeins Groningen of Romeins Limburg. Daar balen ze in Limburg wel van.”

Paul ziet de toekomst van de Limes rooskleurig in. De werelderfgoedstatus werkt als een ‘gigantische duw in de rug’ voor creatieve ideeën en meer onderzoek naar onze Romeinse tijd. “Door de status verwacht ik dat we de Romeinse tijd in onze armen gaan sluiten en gaan zien als een wezenlijk deel van onze geschiedenis.”