Op donderdag 16 oktober 2025 wordt de elfde sKBL-Ithakaprijs uitgereikt. Deze boekenprijs bekroont publicaties over kastelen, historische buitenplaatsen en landgoederen (KBL). Dit jaar zijn dertien inzendingen ontvangen, wat laat zien dat KBL volop in de belangstelling staan.
Europees perspectief
Het onderwerp transitie en beheer blijft aandacht krijgen. Schitterende ballast van Hanneke Ronnes, Conrad Gietman en Claartje Wesselink gaat in op de positie van historische buitenplaatsen in onze tijd waarin veel huizen hun vroegere functie verloren. Ook internationaal perspectief ontbreekt niet: diverse auteurs plaatsen Nederlandse KBL in een breder Europees perspectief en maken daarmee de dynamiek van erfgoedbeheer scherper zichtbaar. Dit doen Andrea Kieskamp (red.), Marion Anker, Edwin Maes en Tim Smeets onder andere met het boek Kunstbunkers en cultuurkaravanen die de kwetsbaarheid van nationale kunstcollecties in oorlogstijd centraal stelt en de rol van KBL en andere monumenten als beschermingsmogelijkheid.
Regionale geschiedenis
Onder de inzendingen zijn publicaties die het accent op regionale geschiedenis leggen. Zo beschrijft Leo van Putten in Een Europese edelman in Amerongen het leven van Godard graaf van Aldenburg Bentinck, terwijl Calogero Dell’Aira in zijn Waardenburg en Neerijnen de wederopbouw en cultuurgeschiedenis van deze twee KBL beschrijft. Martine (Pol) Diepeveen-Jansen beschrijft 15 bestaande of verdwenen KBL langs de Oude IJssel. Peter Fontijn gaat in op drie verdwenen kastelen in het Rivierengebied en bundelt hiermee dertig jaar onderzoek naar huizen in Druten, Leeuwen en Horssen.
Media-aandacht en waardering
Een aantal inzendingen kreeg reeds ruime media-aandacht. Zo trok de uitgave van Fontijn over de verdwenen KBL in het Land van Maas en Waal al veel regionale belangstelling, terwijl de biografie over Godard Bentinck ook internationaal de aandacht van onderzoekers wist te wekken. Deze aandacht en waardering voor KBL gerelateerde publicaties onderstreept het belang van de sKBL-Ithakaprijs als stimulans voor schrijvers, onderzoekers en uitgevers.
Winnaar 16 oktober bekend
De sKBL-Ithakaprijs wordt sinds 2014 jaarlijks uitgereikt. De prijs stimuleert publicaties die bijdragen aan kennis, waardering en zichtbaarheid van KBL in Nederland. De winnaar wordt tijdens de feestelijke uitreiking op 16 oktober in het koetshuis van landgoed Eyckenstein te Maartensdijk door juryvoorzitter Johan de Haan bekend gemaakt. De Haan volgt hiermee Paul Schnabel op die vorig als juryvoorzitter afscheid nam.
Ingezonden publicaties 2025
- Leo van Putten, Een Europese edelman in Amerongen. Godard graaf van Aldenburg Bentinck (1678–1753) – Amsterdam University Press, 2025, 352 p., hardcover
- Martine Diepeveen-Jansen, Kastelen, buitenplaatsen en landgoederen langs de Oude IJssel – Uitgeverij Hermans, 2024, 208 p., hardcover
- Calogero (Robbie) Dell’Aira, Waardenburg en Neerijnen. Biografie van een kasteelensemble – Walburg Pers, 2025, 336 p., hardcover
- Hanneke Ronnes, Conrad Gietman & Claartje Wesselink, Schitterende ballast – WBOOKS, 2024, 336 p., paperback
- Peter J. Fontijn, Druten, Leeuwen, Horssen. Het verhaal van de verdwenen Maas- en Waalse kastelen – Eigen uitgave / Adel in NL, 2024, 629 p., hardcover
- Jeanette Wagenaar, Gooilust. De stille strijd van Louise Blaauw-Six – Uitgeverij De Kring, 2025, ca. 280 p.
- Gerjan Crebolder & Celine Slui, De Schaffelaar. Huis en landgoed door de eeuwen heen – Nabij Producties, 2025, 224 p.
- Marthe Fuld, Gerechten van een tuinknecht. Met een vleugje maatschappelijke en culinaire historie – Bruna/BNB, 2025, 200 p.
- Matthijs Wanrooij, Zeewezens van glas. De verdwenen ramen van het Huis te Breckelenkamp – Eigen uitgave, 2025
- Andrea Kieskamp (red.), Marion Anker, Edwin Maes & Tim Smeets, Kunstbunkers en cultuurkaravanen. De bescherming van cultureel erfgoed in de Tweede Wereldoorlog – Walburg Pers, 2025)
- Peter de Jong, Van macht naar folklore (3). Heerlijkheden in de provincie Zeeland na de Franse Tijd – Picture Publishers, 2025, 432 p., hardcover
- Gérard Derks, De verdwenen havezaten van Overasselt. De geschiedenis van vijf adellijke woonhuizen en hun eigenaren en bewoners – Gemeente Heumen, Erfgoedplatform, 2024
- L. Keunen, Winterswijkse kastelen – Gemeente Winterswijk / RAAP / Vereniging Monumentenbelangen Winterswijk, 2024