In de ondergrond van Locatie Valkenburg zijn veel verschillende historische landschappen en sporen van bewoning terug te vinden uit diverse perioden. Dit blijkt uit langdurig onderzoek. Op 27 november heeft het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Katwijk besloten hoe met de bijzondere vindplaatsen om te gaan. De gemeente Katwijk wil deze graag behouden voor toekomstige generaties. En de gewenste ontwikkeling van het voormalig vliegkamp Valkenburg tot een aantrekkelijk woon-, werk- en recreatiegebied mogelijk maken.
Er was tot voor kort geen methode beschikbaar om zowel de wensen voor het behoud van de bijzondere vindplaatsen als de wensen voor de ontwikkeling van grote woningbouwgebieden als één geheel af te wegen. De gemeente heeft zelf een zogenaamd afwegingskader ontwikkeld, de ‘Methode Katwijk’: een hele nieuwe methode binnen de gemeentelijke Archeologische Monumentenzorg.
Innovatieve methode
Met de ‘Methode Katwijk’ kunnen we:
- archeologische vindplaatsen kritischer selecteren en
- de bescherming van vindplaatsen beter verwerken bij het maken van plannen voor grote woningbouwgebieden.
Dit kan door alle archeologische vindplaatsen per onderwerp een cijfer te geven. Onderwerpen zijn bijvoorbeeld:
- is er al veel bekend over het onderwerp
- kan de vondst goed in de grond bewaard blijven
- hoe bijzonder is het landschap
- welke vindplaatsen hebben in de plannen voor het ontwikkelgebied de meeste kans om te benutten voor dubbel gebruik?
Vervolgens worden per vindplaats alle cijfers bij elkaar opgeteld. Het eindcijfer bepaalt voor welke vorm van behoud een vindplaats in aanmerking komt: opgraven of in de grond bewaren.
Toepassen in concept Masterplan
Voor Locatie Valkenburg zijn door deze methode 6 vindplaatsen geselecteerd voor behoud in de grond. Deze vindplaatsen zijn geïntegreerd in de stedenbouwkundige hoofdstructuur voor het plangebied zoals vastgelegd in het onlangs vrijgegeven Masterplan Locatie Valkenburg. Nog eens 6 andere vindplaatsen worden voorafgaand aan de bouwwerkzaamheden opgegraven.
Verborgen schatten
Uit het onderzoek blijkt dat er in het gebied van Locatie Valkenburg al mensen woonden sinds de IJzer- en Bronstijd. Zoals verwacht, zijn er ook vondsten ontdekt die een relatie hebben met de Romeinse Limes. Deze vondsten bieden een unieke kans om meer te leren over de ontmoeting van de Romeinen en het Germaanse volk de Cananefaten, de destijds oorspronkelijke bewoners.
Archeologie en het nieuwe plan
Toekomstige bewoners van Locatie Valkenburg ontmoeten er heden en verleden. In de wijk is het nieuwe landschap geïnspireerd op het landschap uit vroeger tijden. Het plan geeft ook ruimte voor het beleefbaar maken van interessante archeologische vondsten waaruit respect voor de rijke historie spreekt.
In de Watertuinen, aan de voet van de duinen, is het beste terug te zien hoe het landschap er voor onze jaartelling uitgezien moet hebben. Het licht glooiende landschap in de buurt van de provinciale weg N206 is geïnspireerd op de vroegere oeverwallen van de rivier de Oude Rijn.
Het Bunkerbos, Helofytenfilter en Catalinapark met landhuis liggen op de oever van een voormalig zeegat. Hier is een lint van vindplaatsen uit de IJzertijd aangetroffen. Door dit deel te benutten als groene en open verbindingszone kunnen de oude oever met de daarop aanwezige vindplaatsen duurzaam worden behouden.