Eén op de vier oude gebouwen heeft of krijgt funderingsproblemen

IFCO-Funderingscontrole-BV-CC-BY-SA-3.0 via wikimedia

Veel gebouwen in monumentale binnensteden in het westen van het land krijgen problemen met de fundering. Het is een groot risico voor huizenkopers, want slechts 1 op de 40 teksten van te koop aangeboden huizen zegt daar iets over. Dat stelt de ABN Amro-bank na onderzoek.

De cijfers liegen niet. Eén op de vier gebouwen van voor 1970 heeft of krijgt funderingsproblemen. En dan met name in de historische binnensteden zoals Amsterdam, Delft, Leiden, Rotterdam en Zaandam.

Effecten op verkoopprijs
Dat veel erfgoed met dit probleem kampt, is geen nieuw nieuws, maar het nieuwe onderzoek van ABN brengt het weer nauwkeuriger in kaart, en dan met name de risico’s die er zijn voor huizenkopers. “We hebben miljoenen teksten bekeken op verkoop-websites en gekeken of er iets vermeld wordt over de staat van de fundering. Dat is veel gevallen niet het geval. En als er iets staat, zie je dan dat de prijs anders is?

Uit het onderzoek blijkt ook dat mensen gemiddeld 12 procent minder voor een huis betalen met bekende funderingsproblematiek. Dat is ongeveer gelijk aan het bedrag dat het meestal kost om een fundering te herstellen: tussen de 60.000 en 120.000 euro”, zo vertelt hoofdeconoom Sandra Phlippen aan BNR Nieuwsradio.

Mensen betalen voor een huis met funderingsproblemen gemiddeld 12 procent minder.

Hoofdeconoom Sandra Phlippen van ABN Amro.

Meer aandacht
De ABN pleit voor een meer aandacht voor dit kopersrisico, maar ook voor een meer actief beleid vanuit gemeenten over dit onderwerp. Phlippen: “ik noem als positief voorbeeld Zaandam. Daar heeft de gemeente een actief online beleid.” Dat is volgens haar ook terug te zien in de verkopen daar, waarbij meer prijskortingen worden toegepast, in lijn met de waarde van het huis. Onder meer actuele funderings-kaarten kunnen daar bij helpen.

Bodemdaling
Het is niet alleen het dalende grondwater dat problemen geeft, zoals rottende houtenpaalfunderingen. Er is meer, zoals de gevolgen van de bodemdaling in grote delen van Nederland. Voor monumenten is de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed daarom begonnen met het breed verzamelen van gegevens vanuit heel Nederland om deze te ontsluiten, zodat steeds duidelijker wordt welke fundering op welke ondergrond problemen geeft.

“Ook bodemdaling en de schade die daardoor aan monumenten ontstaat is een groot probleem. Het is niet nieuw, maar we zien wel dat er nu andere gebieden worden getroffen dan de gebruikelijke gebieden met veenbodems. Zo komen er ook ineens meldingen binnen uit bijvoorbeeld Gelderland, terwijl bij ons, en andere kennisinstellingen zoals TNO, Deltares en TUD, niet bekend was dat er door droogte daar ook problemen konden ontstaan.

Daarom gaat de Rijksdienst nu ook participeren bij onderzoek naar krimp- en zwelgedrag van kleilagen onder funderingen. Door droogte krimpt de klei waar de monumenten op staan om vervolgens weer uit te zetten als de bodem weer vochtig wordt. Dat veroorzaakt schade”, zo vertelde Michiel van Hunen, Senior specialist Conservering en Restauratie bij de Rijksdienst eerder daarover in de nieuwsbrief van stichting ERM.

Door droogte krimpt de klei waar de monumenten op staan om vervolgens weer uit te zetten als de bodem weer vochtig wordt. Dat veroorzaakt schade.

Michiel van Hunen, Senior specialist Conservering en Restauratie

Hij vervolgt: “Zo helpen we mensen die bepaalde schadeverschijnselen willen verklaren of problemen willen aanpakken. We willen mensen helpen met oplossingsrichtingen en met bijvoorbeeld welk vervolgonderzoek nodig is. We weten nog veel niet en we zien dat er behoefte is aan kennis. Die willen we o.a. gaan aanbieden via de Kennisbank (van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed).”

Kommer en kwel
Is het dan alleen maar kommer en kwel voor de funderingen onder de monumenten? Nee, gelukkig niet. Een aantal gemeenten is aangesloten bij het Fonds Duurzaam Funderingsherstel waar tegen gunstige voorwaarden leningen te krijgen zijn voor funderingsherstel. Ook het Nationaal Restauratiefonds biedt leningen voor veel erfgoedeigenaren.

Een belangrijk besluit kan in de toekomst blijken te zijn dat de overheid de grondwaterstand weer wil verhogen, een regelrechte trendbreuk na eeuwen van water zo snel mogelijk wegmalen. Mogelijk de toekomstige redding van heel veel (historische) funderingen.