Eerdere bomenkap Park Huis Doorn gaat niet door

De bejaarde bomen van Park Huis Doorn takelen steeds meer af. Lange periodes van droogte doen daar een schepje bovenop. Door gesprekken met buurtbewoners is er nu een nieuw ontwerp. ‘Het plan moedigt natuurkwaliteit en biodiversiteit aan. Zo bewaren we iets moois.’

Al sinds het ontstaan van Park Huis Doorn rond de achttiende eeuw verandert de samenstelling van bomen en struiken in het sprookjesachtige park op de Utrechtse Heuvelrug. Nu zijn er weer aanpassingen nodig omdat de natuur achteruitgaat. Om het park voor toekomstige generaties veilig te stellen, is het nodig dat het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) als beheerder van het park ingrijpt. Roy Slond is projectleider van het RVB en ziet met eigen ogen de achteruitgang van de natuur. Slond: ‘Je ziet sterfte aan takken waardoor het bovenste deel van een aantal bomen eruit valt. Deze oude bomen blijven kaal tijdens periodes van bloei.’ Door langere periodes van sterke droogte, neemt het verval verder toe. ‘Actie is nodig. Als beheerder van dit monumentale park is het onze taak om de natuur van het landgoed een steuntje in de rug te geven. Het definitief ontwerp doet precies dat.’

Dubbele dwarslaan

In het eerdere plan om de natuurkwaliteit te verbeteren, stond het kappen van 484 beukenbomen om ongelukken te voorkomen. Ook het kappen en opnieuw planten van de dubbele dwarslaan maakte hier onderdeel van uit. Door gesprekken met buurtbewoners is dat plan nu gewijzigd. ‘De originele plannen zouden heel snel op sommige plekken een verdunning van het bos betekenen. Omwonenden en belangengroepen spraken zich hiertegen uit’, legt Slond uit. ‘Als overheid wil je de omgeving meenemen in de plannen. Daarom hebben wij veel energie gestoken in een door de omgeving gesteund nieuw plan waarvan wij denken dat het bijdraagt aan het behoud van iets moois.’

Verschillende informatiesessies met de buurt en gesprekken met experts hebben geleid tot de opbouw van het nieuwe definitief ontwerp van Park Huis Doorn. In het nieuwe plan blijft de dubbele dwarslaan. ‘We vervangen de verouderde bomen stap voor stap met jonge bomen. Deze actie loopt over een lange periode’, weet Slond. Het nieuwe ontwerp heeft ook een verbetering van logistiek voor Huis Doorn, namelijk door het maken van een nieuwe toegang. Slond: ‘Hiervoor moeten een paar bomen wijken. Met de nieuwe toegang beschermen we het oude poortgebouw, waar nu de vrachtwagens doorheen moeten.’ Ook besteedt het nieuwe plan veel aandacht aan lage beplanting in het park. Door een te dicht bos en dus weinig zonlicht op de bodem, krijgen deze planten weinig kans. ‘Het weghalen van een paar bomen leidt tot meer verschillende plantensoorten in Park Huis Doorn. Dat zal de natuurkwaliteit en biodiversiteit goed doen. Zo geven we een impuls aan het park en daarmee geven we iets prachtigs terug aan omgeving en bezoekers.’

Geschiedenis en natuur

Een combinatie van andere maatregelen moet ervoor zorgen dat Park Huis Doorn in ere herstelt. ‘Het is belangrijk de waterhuishouding in het park op een goed niveau te brengen’, legt Slond uit. ‘Langer regenwater vasthouden door slimme acties brengt het grondwater op peil en zorgt voor betere weerstand van de bomen tegen droogte.’ Ook onderdelen aan de geschiedenis van het landgoed komen terug. Onder andere de iconische ‘Automobile Vorfahrt’ aan de voorzijde van Huis Doorn krijgt veel historische aandacht. Deze centrale oprit keert door de aanleg van mooie beplanting terug in de glorie van ongeveer honderd jaar geleden.

Bomenveiligheid

Naast het nieuwe plan is er ook directe actie nodig in het park. Zo is uit boomonderzoek naar voren gekomen dat een aantal bomen dusdanig verouderd is dat zij de veiligheid van bezoekers in gevaar brengen. ‘We willen natuurlijk niet dat er een dikke tak van een grote beuk onverwacht op iemand valt, met alle gevolgen van dien’, legt Slond uit. Om ongelukken te voorkomen, zijn nu al een aantal paden afgesloten. De kap van gevaarlijke bomen is noodzakelijk, maar blijft beperkt. Het snoeien van dood hout en toppen van kronen staat voorop. ‘We doen dit alles, niet alleen voor de mensen nu, maar ook voor de mensen na ons. Zij moeten evenzeer van een betoverend park kunnen genieten.’