Eindhoven is 52 gemeentelijke monumenten uit de wederopbouwperiode rijker

Op 9 januari heeft het college besloten verschillende woongebouwen uit de wederopbouwperiode (1940-1965) als gemeentelijk monument aan te wijzen. Dit sluit aan op de doelstelling van de gemeenteraad om onbeschermd wederopbouwerfgoed te bewaren. Het gaat in totaal om 52 flats, rijtjeshuizen en villa’s. Daarnaast wordt een aantal onderdelen van Landgoed De Wielewaal als gemeentelijk monument beschermd. Recent cultuur- en tuinhistorisch onderzoek toonde aan dat deze onderdelen van zeer hoge monumentale waarde zijn.

Historische ontwikkeling behouden
Eindhoven is rijk aan wederopbouwarchitectuur. Eindhoven maakte toen, net zoals nu, een groeispurt door en was in die jaren de snelst groeiende stad van Nederland. Er is veel gebouwd na de grote vernielingen tijdens de Tweede Wereldoorlog en de massale sloop daarna. Naast tienduizenden woningen werden er ook veel nieuwe bedrijfsgebouwen, kantoren, scholen en bestuurlijke gebouwen gerealiseerd. Typisch voor de wederopbouwtijd zijn de prachtige kunstwerken die vaak op en in de gebouwen zijn verwerkt. Dit geldt ook voor de wederopbouwarchitectuur die nu wordt beschermd. Wethouder Maes van Lanschot (Erfgoed): “De wederopbouw-architectuur is een bouwperiode die nog niet zo heel ver achter ons ligt. De architectuurhistorische waarde van deze periode wordt daarom nog niet altijd goed onderkend. We willen voorkomen dat het fraais uit de wederopbouwperiode ten prooi valt aan de slopershamer. Daarom beschermt Eindhoven nu de top van deze architectuur voor toekomstige generaties.”

Het college streeft ernaar in de nabije toekomst nog zo’n 150 kunstwerken uit deze periode te beschermen.

Gemeentelijk erfgoedbeleid
Het doel van het gemeentelijk erfgoedbeleid is ‘het herkenbaar houden van de historische ontwikkeling van de stad, om daarmee de identiteit en de kwaliteit van de leefomgeving te versterken’. Het gaat om de gehele geschiedenis en alle stijlen die elkaar opvolgen en vaak een reactie zijn op vorige stijlen. Ook is architectuur verbonden met de algehele maatschappelijke tijdgeest uit een bepaalde periode. Zo had de auto nog ruim baan tijdens de wederopbouwperiode. Een reactie daarop is de post-wederopbouwperiode (1965-1990) met zijn ‘bloemkoolwijken’. Ook voor die tijdsperiode gaat de gemeente kijken naar de meest waardevolle gebouwen en objecten.

De Wielewaal
Vanwege de toekomstige ontwikkelingen van De Wielewaal is het van belang om nu duidelijkheid te creëren over de monumentenstatus. Uit onderzoek is gebleken dat verschillende onderdelen – zeker in samenhang – van hoge monumentale waarde zijn. Het gaat om het huis de Wielewaal (buitenzijde) met de omringende landschapstuinen (cederpark, arboretum, mall/sterrenbos), de hut van Oom Ton met het vennetje en het Pinetum.