Lezingenreeks van Stichting OVN: ‘De onderzoeker vertelt’

In Nederland en België zijn studenten, promovendi en academici uit allerlei disciplines betrokken bij onderzoek naar de geschiedenis van de vrijmetselarij. De stichting OVN wil kennisuitwisseling over dit vakgebied stimuleren en vakgenoten met elkaar in contact brengen. Daartoe organiseert zij in samenwerking met het Vrijmetselarij Museum te Den Haag de lezingreeks ‘De onderzoeker vertelt’.

26 februari 2023 – ‘De onderzoeker vertelt’: Arno van den Brand.
‘Guiten en gekken. Adolph van Schweinitz en de vrijmetselarij, 1749-1754’ Over de vroegste geschiedenis van de Nederlandse vrijmetselarij is een citeercultuur ontstaan. Slechts zelden worden de oorspronkelijke bronnen geraadpleegd. Arno van Den Brand heeft met intensief onderzoek van 18de-eeuwse kranten 400 onbekende artikelen en 200 advertenties boven water gehaald. Een klein deel van deze berichten over had betrekking op de beginperiode en maakte het samen met een aantal advertenties vòòr 1737 mogelijk die vroegste geschiedenis van de vrijmetselarij in Nederland te herzien in onder meer het artikel ‘Duncan en Rotterdam’ (Thoth 2020). De eerste decennia van de vrijmetselarij kenden een aantal bekende hoogte- en dieptepunten: ontstaan en verbod in Holland (1734-1735); de strijd van twee broers met de Nijmeegse kerkenraad (1752-1753) en de (her)oprichting van de Grootloge (1756-1757). Dat zich tussen de gebeurtenissen in Holland en Nijmegen nóg een conflict heeft afgespeeld was tot nu toe onbekend. Daarover gaat deze lezing.

26 maart 2023. De onderzoeker vertelt: Vilan van de Loo.
‘Broeders in conflict. Vrijmetselaars in militaire kringen in Nederlands-Indië’. Vanaf 1763 zijn vrijmetselaars aanwezig in Nederlands-Indië. In de 19de eeuw zijn onder de logeleden vaak vooraanstaande KNIL-officieren te vinden. Hoewel de traditie voorschrijft dat binnen de loge niet over religie of politiek mag worden getwist, kwamen conflicten tussen Broeders in het dagelijks leven toch voor. Dr. Vilan de Loo bespreekt de complexe verhouding tussen generaal Karel van der Heijden, gouverneur van Atjeh, en mr. T.H. der Kinderen, Regeringscommissaris, beiden lid van loge De Ster in het Oosten.