Locatie
• Online
Datum/Tijd
• 23 juni 2020 van 11:00 - 12:00
Hoe ziet de geschiedenis van Gelderland er in de toekomst uit?
Deze zomer geven de auteurs van het Verhaal van Gelderland in een twaalfdelige serie lezingen een inkijkje in het maakproces van een nieuwe Gelderse geschiedenis.
Al vele duizenden jaren voor het eind van de laatste ijstijd, ongeveer 12.000 jaar geleden, liepen er mensen in Gelderland rond. Ze trokken in kleine groepjes tijdens de wat warmere klimaatfasen door een landschap dat juist in de koudere tijden zijn basale vorm had gekregen. Wat we weten over de menselijke aanwezigheid uit de lange periode tot aan de komst van de Romeinen danken we aan de materiële overblijfselen en grondsporen in het zogeheten bodemarchief. Wat deze overblijfselen betekenen voor onze geschiedschrijving is het domein van de archeologie. Het verhaal van de prehistorie in en rond het huidige Gelderland omvat echter zelden ingrijpende gebeurtenissen, maar veeleer lange-termijnoverzichten, vooral van de levenswijzen, de materiële cultuur en de economie van vroegere gemeenschappen. Toch komen ook de inrichting van de samenleving en de denkwereld af en toe in beeld. Die lezen we vaker af uit grafgegevens dan uit nederzettingsresten.
Een van de vele vragen die er als gevolg van het lacuneuze prehistorische bronnenbestand leven, is waarom de jager-verzamelaargroepen uit de steentijd hun bestaanswijze pas in de loop van het 5e millennium v.Chr. ‘inruilden’ voor het boerenbestaan. Dat gebeurde vele eeuwen na 5300 v.Chr., toen zich in Zuid-Limburg en aangrenzende streken volledig agrarische gemeenschappen hadden gevestigd. Het antwoord daarop is af te lezen uit de resten van dieren en gebruiksplanten die we vinden in de bodemlagen uit die tijd. Zeker in het rivierengebied kenden de groepjes jager-verzamelaars een relatief zorgeloos bestaan. Er was een overdaad aan vruchten, vis en jachtwild. Dus waarom overschakelen op een geheel andere en arbeidsintensievere levenswijze – en de schrale oogsten te zien verdwijnen in de maag van jachtdieren die men beter maar kon verschalken?
Een kwestie waarop nog geen bevredigend antwoord te geven valt, betreft de elitefiguren die omstreeks de 8e-7e eeuw v.Chr. (vroege ijzertijd) begraven werden met bijzondere bijgaven. Voor bijvoorbeeld de processiewagen met bronzen borgpennen in Etruskische stijl die in Wijchen is gevonden zijn alleen in Midden-Europa tegenhangers aan te wijzen. Waaraan dankte deze man de exotische bijgift?
En het heetste hangijzer is misschien wel hoe en wanneer we ons de komst van de Bataven moeten voorstellen…
Aanmelden
Wilt u één of meer afleveringen meemaken? Lees dan het volledige programma op de website van Erfgoed Gelderland en maak uw keuze: erfgoedgelderland.nl/verhaal-van-gelderland-zomerserie
U ontvangt tijdig een entree-link met instructies hoe deel te nemen. Enige voorbehoud: er passen maximaal 100 deelnemers per keer in de online zaal, dus vol is vol!
Verhaal van Gelderland
Het Verhaal van Gelderland zet Gelderse verhalen, collecties en erfgoedorganisaties centraal. Op initiatief van Erfgoed Gelderland, hoogleraar Gelderse geschiedenis Dolly Verhoeven (Radboud Universiteit), Rozet en Omroep Gelderland wordt de geschiedenis van Gelderland beschreven, breed gepresenteerd en beleefbaar gemaakt. Het masterplan Verhaal van Gelderland bestaat uit verschillende deelprojecten, die met elkaar samenhangen en helpen om het Verhaal van Gelderland beter toegankelijk te maken.