Begin mei werd het Nationaal Archief benaderd door de politie Amsterdam. Dit gebeurde nadat kunsthistoricus Arthur Brand bijzondere stukken aangeboden had gekregen. Het ging om waardevolle documenten, zoals de vroegste resoluties van de Heren XVII van de VOC (een eigentijdse kopie uit de periode 1602-1607), waarin onder andere het bekende VOC-logo wordt vastgesteld. Ook het eerste door Michiel A. de Ruyter zelf bijgehouden scheepsjournaal en vroege geheime resoluties van de Staten-Generaal (1592-1602) zaten erbij.
De VOC- en Staten-Generaal-stukken maken al minstens 175 jaar deel uit van de collectie van het Nationaal Archief. Andere stukken zijn merendeels al meer dan 50 tot 100 jaar in bezit.
Stukken horen bij het Nationaal Archief
Algemene rijksarchivaris en algemeen directeur van het Nationaal Archief, Afelonne Doek, is blij dat de stukken weer terug zijn.
“Uiteraard zijn we blij dat de stukken weer in ons bezit zijn, daar horen ze thuis. Er zitten hele bijzondere stukken tussen en die horen thuis in het Nationaal Archief. Het is goed dat ze weer geraadpleegd kunnen worden door onderzoekers en andere belangstellenden.”
Verbeterde beveiliging en samenwerking
Het Nationaal Archief heeft de afgelopen jaren verschillende maatregelen genomen om de beveiliging te verbeteren. Naar aanleiding van dit specifieke incident zijn geen extra maatregelen genomen, maar de bestaande maatregelen worden opnieuw bekeken.
Afelonne Doek legt uit: “Zo hebben we bijvoorbeeld jaren geleden studiezaalregels ingesteld en is er toezicht op de studiezaal. Maar het gaat ook om toegang tot het pand en tot zowel de digitale als fysieke collectie. Dat is een continu proces.
Het is ook iets waar we met andere instellingen aan werken, zo hebben we bijv. met de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en de KB/Nationale Bibliotheek een handreiking diefstal in archieven opgesteld. Daarin staat praktische informatie voor archiefinstellingen en bibliotheken over de omgang met diefstal.”
Grote en complexe collectie
Het Nationaal Archief beheert een zeer grote collectie: ongeveer 145 kilometer archief, ruim 15 miljoen foto’s en 300.000 kaarten en tekeningen.
Volgens Afelonne Doek kan het soms gebeuren dat een stuk niet direct op de juiste plek te vinden is. “Dit kan verschillende oorzaken hebben. Zo kan het zo zijn dat het in oorsprong niet is meegekomen bij het overbrengen naar het Nationaal Archief, dat het per ongeluk op een andere plek is teruggezet na digitaliseren, uitleen aan andere instanties of aanvragen door een bezoeker. En in een uitzonderlijk geval kan dit dus door diefstal zijn.
Wij beschrijven onze zeer omvangrijke collectie op basis van inventarisnummers. Een inventarisnummer kan enkele tot meer dan 100 archiefstukken bevatten. Zo kan het dus voorkomen dat het ontbreken van een archiefstuk niet direct opvalt.”