Archeologen van de gemeente Nijmegen hebben een bijzonder grafveld uit de Merovingische periode (450-725 na Chr.) blootgelegd. Het gaat om zeker 130 graven van mannen, vrouwen en kinderen. In veel van de graven zijn grafgiften gevonden, waaronder gouden en zilveren munten, sieraden, zwaarden en dolken.
Grafveld onder voormalige sportvelden
De vondst werd gedaan onder de oude sportvelden van SV Hatert, waar archeologisch onderzoek plaatsvindt voorafgaand aan de aanleg van een nieuwe woonwijk in Winkelsteeg. Het grafveld, circa 30 bij 45 meter groot, bestond aanvankelijk uit keurig opgestelde rijen graven. In een latere fase zijn nieuwe graven deels boven oudere graven aangelegd, waardoor een dicht geheel van grafkuilen ontstond.
Hoewel menselijke resten grotendeels zijn vergaan, zijn vele grafgiften bewaard gebleven. Archeoloog Joep Hendriks vertelt: “Vrouwen werden vaak begraven met een aantal sieraden, zoals kettingen met barnstenen of glazen kralen, tot soms wel 150 aan een snoer. Deze kettingen, waarvan de kralen door handel en contacten van heinde en verre kwamen, werden vaak met een bijzondere broche (fibula) aan de kleding vastgemaakt. Eén gevonden fibula is met goud omhuld en ingelegd met kostbare stenen. In de graven van mannen lagen stukken wapenrusting zoals zwaarden, dolken, lansen, schilden en pijlen.”
Populaire woonplek door de eeuwen heen
De verwachtingen voor de opgraving waren al hoog. In de omgeving werd in 2021 in een Romeins graf al een bijzondere blauwe glazen schaal ontdekt. Ook onder de sportvelden zelf zijn naast het grafveld resten gevonden van boerderijen uit de ijzertijd en de Romeinse periode. Dit wijst erop dat Winkelsteeg al eeuwenlang een aantrekkelijke plek was om te wonen.
De vondst is van groot belang voor de kennis over de vroege middeleeuwen in Nijmegen, vooral ten zuiden van de Waal. Het grafveld was vermoedelijk in gebruik tussen 550 en 725. Volgens wethouder Cultureel Erfgoed Tobias van Elferen: “Fascinerend om te weten: De vermoedelijke herkomst van de grafgiften wijst erop dat deze mensen hier niet geïsoleerd woonden maar een netwerk hadden dat tot in vele hoeken van het Frankische rijk reikte, en daarbuiten. Dat past in het idee van Nijmegen als levendige en strategische stad door de eeuwen heen.”
Onderzoek en vervolg
Het grafveld is afgelopen zomer onderzocht door archeologen, studenten en vrijwilligers. Naast eenvoudige graven zijn er ook enkele houten bekistingen gevonden, wat wijst op zorgvuldige grafconstructies. Om schatgraverij te voorkomen, is de vondst tot nu toe stilgehouden.
De komende maanden worden de vondsten verder bestudeerd, onder andere met röntgenonderzoek om de zwaar verroeste ijzeren objecten zichtbaar te maken. Daarbij zijn al bijzondere vondsten ontdekt, zoals met zilver ingelegde gespen en gordelbeslag.
Vanaf volgende week zijn enkele van de vondsten voor het publiek te bekijken in de hal van het Nijmeegse stadhuis.