Er zijn veel organisaties in Nederland die monumenten restaureren en behouden voor de toekomst, maar vaak bezitten de organisaties deze monumenten niet zelf of worden ze doorverkocht. Bij Hendrick de Keyser is dat niet het geval. Zij verwerven en beschermen al meer dan honderd jaar panden , om ze te restaureren en voor eeuwig in bezit te hebben. Zo blijven de panden bewaard voor toekomstige generaties. We gaan vandaag in gesprek met Bert Meerstadt, algemeen directeur van Hendrick de Keyser (HdK), over de organisatie.
Bert is nu bijna drie jaar directeur bij Hendrick de Keyser. Daarvoor was hij onder andere president-directeur bij NS, waar hij ook station en vastgoed in de portefeuille had. Bert is opgeleid als architect en was dus al bekend met het erfgoedveld voordat hij bij HdK aantrad als directeur. “Ik heb tijdens mijn studie onder andere restauratieprojecten en een opgraving gedaan en mijn vader was ook architect. Daardoor heb ik al van jongs af aan geleerd over erfgoed.”
Kwetsbaar erfgoed
Hendrick de Keyser werd in 1918 opgericht om kwetsbaar erfgoed te beschermen en behouden. “De oprichters hadden al heel snel door dat je dat het beste kan doen als eigenaar, dus met behulp van leningen ze zijn gelijk begonnen met het verwerven van panden door heel Nederland,” legt Bert uit. Inmiddels bestaat de collectie van HdK uit 440 monumentale panden, waarvan een deel is omgetoverd tot museum- of vakantiehuis. “Na het honderdjarige bestaan is Hendrick zich steeds meer naar buiten gaan richten. We hebben inmiddels twaalf museumhuizen en mensen kunnen zich voor een weekend of week even eigenaar voelen in één van onze twintig monumentale vakantiehuizen.”
De panden die HdK verwerft worden eerst gerestaureerd en krijgen een nieuwe bestemming. Vaak zijn dat woonhuizen of bedrijven waar een goede huurder voor wordt gezocht. “Wij hebben nog nooit iets verkocht, we zorgen voor eeuwig voor de panden die bij ons opgenomen worden.” Nadat Bert begon als directeur bij HdK kwam er een nieuw verwervingsbeleid: “Wij willen aan de hand van onze collectie vijf eeuwen Nederlandse wooncultuur laten zien. Naast dat er veel mensen naar ons toe komen met panden of objecten gaan we zelf ook op zoek naar kwetsbare objecten die beschermd moeten worden, en dan kijken we met name naar de gaten in onze collectie. We hebben nu bijvoorbeeld heel veel uit de 17e en 18e eeuw, maar minder uit begin 19e en begin 20e eeuw. Daarnaast zijn we nog niet overal in het land aanwezig, dus op die plekken overwegen we ook mogelijke projecten.”
Creatief verwerven
Het verwerven van de panden gebeurt met behulp van verschillende inkomstenbronnen. Jaarlijks krijgt HdK een groot bedrag van de Vrienden Loterij en met de huurinkomsten kunnen de panden worden onderhouden en wordt een deel van de organisatie gefinancierd. “Daarnaast hebben we meer dan 7000 leden die altijd bereid zijn om bij te dragen aan een speciaal project of als we een specifiek object willen verwerven.” De organisatie wordt ook ondersteund met behulp van de Subsidie Instandhouding Rijksmonumenten. “Als Professionele Organisatie voor Monumentenbehoud kunnen we erop rekenen dat we die doorgaans ook krijgen.”
De brede financiering is nodig voor een organisatie als HdK, aldus Bert. “Je moet overal de eindjes aan elkaar kunnen knopen. De projecten zijn nooit gelijk haalbaar, dus je moet altijd creatief zijn en kijken of je iets rond kan brengen. We kunnen ook maar tussen de twee en zes wervingen per jaar doen, terwijl er wel honderd binnen komen per jaar. Het is altijd goed kijken wat wel en niet haalbaar is en waar we onze tijd in gaan steken.”
Groei en verduurzaming
Panden verwerven, restaureren en voor altijd opnemen in de collectie is een behoorlijke klus, en de organisatie kan natuurlijk niet ieder monumentaal pand in Nederland redden. De grens voor Bert? “Dat is als onze eigen teams het niet meer aankunnen. We hebben afgelopen jaar zes wervingen gehad, wat voor ons al een grote klus is, naast de opgave die we al hebben. We moeten namelijk ook onze bestaande panden onderhouden en restaureren.”
Maar voorlopig is deze grens nog niet bereikt. De afgelopen tijd heeft Hendrick de Keyser een periode van groei meegemaakt, waardoor er nu weer moet worden gekeken naar een nieuwe vorm van de organisatie. “We zijn met z’n allen bezig om de organisatie aan alle kanten klaar te maken voor de toekomst. Net zoals iedere monumentenorganisatie hebben wij ook een enorme verduurzamingsopgave. Op dit moment proberen we veel verduurzamingswerk prioriteit te maken, omdat onze panden daarmee ook verhuurbaar blijven. Hier is ook weer extra financiering en ondersteuning voor nodig, dus daar zijn we nu hard naar op zoek samen met ons Team, partners en begunstigers.”