Het Koninklijk Nederlands Historisch Genootschap (KNHG) heeft een dossier gelanceerd ter ondersteuning van de gebruikers van het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR). Het dossier is bedoeld als handreiking bij de bestudering van de dossiers in dit oorlogsarchief. Het geeft informatie en tips hoe de dossiers van de bijzondere rechtspleging te interpreteren en op waarde te schatten. De kern van de boodschap van het KNHG aan alle gebruikers van dit archief is: denk en handel als een historicus.
Denken en handelen als een historicus
Denken als een historicus betekent dat gebruikers geen overhaaste conclusies op basis van de gevonden informatie moeten trekken, maar zich bewust moeten zijn met welk doel de dossiers in dit bijzondere oorlogsarchief zijn gevormd. Alleen dan kan de gevonden informatie op waarde worden geschat. Historici noemen dit het toepassen van bronkritiek.
Handelen als een historicus betekent dat het KNHG gebruikers adviseert ook op zoek te gaan naar aanvullende informatie in andere archieven. In het KNHG-dossier zijn daar suggesties voor te vinden.
Over het CABR
Sinds 2 januari staat op de website Oorlog voor de Rechter de index online met namen uit het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR). Het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging is het grootste archief over de Tweede Wereldoorlog van Nederland. Het bevat 3,8 kilometer aan dossiers met 30 miljoen pagina’s over personen die verdacht werden van samenwerking (collaboratie) met de Duitse bezetter. Naast juridische documenten bevat het CABR getuigenverklaringen, persoonlijke brieven en verhalen van slachtoffers.
De dossiers in het CABR zijn gevormd met een juridisch doel, namelijk het onderzoeken van mogelijk strafbare feiten en het verzamelen van bewijsmateriaal om rechters te kunnen laten bepalen of iemands handelen tijdens de Tweede Wereldoorlog strafbaar was.
Opzet
Het dossier is opgezet in vraag-antwoordvorm. Het geeft antwoorden op acht vragen die gebruikers van dit bijzondere oorlogsarchief voor, tijdens en na bestudering van de dossiers kunnen hebben. Het gaat om vragen als ‘wat kan ik te weten komen?’, ‘hoe moet ik het gedrag van mijn familielid beoordelen of verklaren?’, maar ook ‘is het CABR objectief?’ Er is ook een printversie van dit dossier gemaakt die gebruikers mee kunnen nemen wanneer zij ter plekke de door hen aangevraagde dossiers gaan bestuderen.