Middeleeuwse IJsselkogge per ponton op weg naar Zwartsluis

IJselkogge. Foto: Museum Batavialand.

De circa 600 jaar oude IJsselkogge, een van de belangrijkste scheepsvondsten van Nederland, is vandaag per ponton vanuit Lelystad naar Zwartsluis vervoerd. Het houten handelsschip van ongeveer 50 ton werd vanuit het conserveringsstation bij Museum Batavialand over water verplaatst. In Zwartsluis volgt de volgende fase: verdere restauratie. Uiteindelijk krijgt het 15de-eeuwse schip een museale plek in Kampen, op korte afstand van de oorspronkelijke vindplaats in de IJssel.

Precisiewerk na jaren conserveren

Het transport vormt het sluitstuk van een langdurige conserveringsperiode. Sinds de berging in 2016 werd de IJsselkogge in Lelystad geconserveerd. Voor het vertrek is vandaag een zijgevel van het conserveringsstation verwijderd, waarna het schip – zorgvuldig verpakt in beschermende folie – via een tijdelijk tracé naar de kade aan de Oostvaardersdijk werd gereden. Daar is de kogge, naast de aangemeerde reconstructie van het VOC-schip De Batavia, op een ponton geplaatst en over water richting Zwartsluis vervoerd.

Maritiem archeologisch topstuk

De IJsselkogge werd in 2011 ontdekt tijdens onderwateronderzoek in de IJssel bij Kampen, uitgevoerd in het kader van Ruimte voor de Rivier. Het schip bleek grotendeels intact, wat de vondst uitzonderlijk maakt. De kogge biedt waardevolle inzichten in de middeleeuwse scheepsbouw en de handelsnetwerken uit de Hanzetijd. Sinds de berging maakt het schip deel uit van de Maritiem Archeologische Rijkscollectie en wordt het beheerd door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

De IJsselkogge net uit de rivier opgedoken. Foto: Museum Batavialand.

Nieuwe toekomst in Kampen

Na afronding van de restauratie krijgt de IJsselkogge een vaste plek in Kampen. De gemeente werkt aan plannen voor een permanente presentatie waarin het middeleeuwse handelsverleden en de rol van de Hanze centraal staan. De komst van het schip vormt een belangrijke bouwsteen voor dit toekomstige museum, dat naar verwachting in 2027 zijn deuren opent.

Objecten blijven zichtbaar in Lelystad

In Museum Batavialand zijn voorlopig nog diverse objecten te zien die samen met de kogge zijn opgegraven, waaronder een houten blokviool, aardewerken kannen, een tinnen hanger en pelgrimsinsignes.

Ruimte voor vernieuwing

Met het vertrek van de IJsselkogge ontstaat bij Museum Batavialand ruimte voor de bouw van een nieuw museumgebouw. Deze ontwikkeling markeert niet alleen een afscheid van een iconisch object, maar ook het begin van een nieuwe fase voor het museum, dat in 2028 wil heropenen.