Het ambacht van molenaar is sinds zaterdag 12 september opgenomen op de Inventaris Immaterieel Erfgoed Oirschot. Daarmee staat het Oirschotse molenaarsambacht op drie niveaus op een immaterieel erfgoedlijst: internationaal, nationaal én lokaal. Voor zover bekend is dat een Nederlandse primeur.
De officiële plaatsing vond zaterdag 12 september plaats bij Korenmolen De Korenaar. Wethouder Joep van de Ven was namens de gemeente aanwezig. Met de ondertekening van een certificaat door de molenaars en de gemeente werd de opname officieel bekrachtigd.
Het molenaarsambacht staat sinds 2017 op de UNESCO-lijst van Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid en is daarnaast opgenomen op de Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland. Met de lokale inventaris krijgt het ambacht nu ook een plek binnen het Oirschotse erfgoedbeleid.
Niet de molen, maar het vakmanschap staat centraal
Bij immaterieel erfgoed gaat het niet alleen om het bewaren van een monument of gebouw. Centraal staan de kennis, vaardigheden en tradities die mensen beoefenen en aan elkaar doorgeven. Bij het molenaarsambacht gaat het bijvoorbeeld om kennis van de molen, het weer en de wind, het malen, onderhoud en veiligheid.
In Oirschot zijn zowel een windmolen als een watermolen onderdeel van deze bijzondere plaatsing. Maikel Aarts is eigenaar en molenaar van De Korenaar. Emile en Gijs van Esch zijn eigenaar en molenaar van de watermolen in Spoordonk. Zij zetten zich in om hun kennis en vakmanschap levend te houden en door te geven.
Samen zorgen voor de toekomst
De opname op de lokale inventaris is meer dan een symbolische stap. De molenaars hebben een borgingsplan opgesteld met concrete maatregelen om het ambacht ook voor de toekomst te behouden. Daarbij gaat het onder meer om het doorgeven van kennis en vaardigheden en het interesseren van nieuwe generaties voor het molenaarsvak.
“Een monument kun je onderhouden, maar een ambacht blijft alleen bestaan als mensen het beoefenen en doorgeven,” aldus projectleider Immaterieel Erfgoed Oirschot Ineke Strouken. “Met deze plaatsing laten we zien dat het molenaarsambacht niet alleen waardevol erfgoed is, maar ook vandaag de dag in Oirschot volop leeft.”
De drie niveaus – UNESCO, Nederland en Oirschot – versterken elkaar. Internationaal wordt het belang van het ambacht onderstreept, nationaal krijgt het een plek binnen het Nederlandse immaterieel erfgoed en lokaal wordt zichtbaar wie de traditie daadwerkelijk in stand houdt.
Het molenaarsambacht is daarmee niet alleen erfgoed uit het verleden, maar een levende traditie die in Oirschot wordt beoefend, beleefd en doorgegeven.