De Nederlandse Unesco Commissie heeft een nieuw project opgezet dat zich richt op het verkennen van alternatieve financieringsmodellen voor erfgoedgemeenschappen. Dit initiatief is een belangrijke stap om de rol van deze gemeenschappen bij het behoud en beheer van cultureel erfgoed te versterken. Het doel is om een financieringssysteem te ontwikkelen dat duurzamer, inclusiever en rechtvaardiger is voor de erfgoedsector.
Achtergrond en inspiratie
Inspiratie voor het initiatief is afkomstig van het Verdrag van Faro, een internationale overeenkomst die in 2005 werd ondertekend in Portugal. Dit verdrag onderstreept het belang van cultureel erfgoed als drijvende kracht achter sociale samenhang en duurzame ontwikkeling. Centraal hierin staat het concept van ‘erfgoedgemeenschappen’. Volgens het Verdrag van Faro is een erfgoedgemeenschap een groep mensen die samen cultureel erfgoed belangrijk vinden en dit willen bewaren en doorgeven aan toekomstige generaties. Dit kan gaan om oude tradities, maar ook om moderne cultuur.
De directe aanleiding voor het initiatief komt voort uit de bevindingen uit het Unesco-beleidsadvies On(ver)vangbaar. De innovatieve kracht van the culture. Hierin concludeert de Nederlandse Unesco Commissie dat het huidige cultuurbestel, dat vooral gericht is op instellingen, niet meer aansluit bij de realiteit vandaag de dag. Culturele ontwikkelingen worden steeds vaker vormgegeven door erfgoedgemeenschappen en individuen, die binnen het bestaande systeem onvoldoende steun ervaren.
Gemeenschappen als uitgangspunt
Met dit initiatief wil de Unesco Commissie de aandacht verschuiven naar financieringsmodellen die beter aansluiten op de behoeften van erfgoedgemeenschappen. Dit gebeurt via participatief onderzoek, de ontwikkeling van een gids met inspirerende voorbeelden en een pilot in samenwerking met een Nederlandse gemeente. Door deze aanpak hoopt Unesco bij te dragen aan een eerlijkere, inclusievere en duurzamere erfgoedsector.