Vanaf 28 juni 2025 gelden strengere regels voor de invoer van cultuurgoederen die buiten de Europese Unie (EU) zijn vervaardigd of ontdekt. Deze regels zijn bedoeld om illegale handel te voorkomen en het cultureel erfgoed van niet-EU-landen te beschermen. De Douane houdt toezicht op de naleving van deze nieuwe regels.
De nieuwe wetgeving staat in Verordening (EU) 2019/880. Afhankelijk van het type cultuurgoed gelden verschillende verplichtingen.
Invoervergunning voor archeologische voorwerpen en monumenten
Voor het invoeren van archeologische voorwerpen of (delen van) monumenten die ouder zijn dan 250 jaar, is vanaf 28 juni een invoervergunning nodig. Die vergunning kan worden verkregen als de importeur documenten kan aanleveren zoals:
- Bewijs van eigenaarschap
- Bewijs van legale uitvoer uit het land van herkomst
Importeursverklaring voor kunst en historische objecten
Voor historische of kunstvoorwerpen (zoals schilderijen, tekeningen en meubelen) die:
- ouder zijn dan 200 jaar, én
- een douanewaarde hebben van minimaal 18.000 euro
is een importeursverklaring vereist. Hiermee verklaart de importeur dat het object legaal uit het betrokken land is uitgevoerd, en dat hij of zij daarover de juiste documenten bezit.
Vrijstelling voor musea en onderzoeksinstellingen
Musea en erfgoed- of onderzoeksinstellingen (zoals archieven of universiteiten) kunnen worden vrijgesteld van de documentatieplicht als het gaat om tijdelijke invoer, bijvoorbeeld voor een tentoonstelling of onderzoek.
Nieuw Europees systeem: Import Cultural Goods (ICG)
Met de invoering van de regels komt ook een nieuw digitaal systeem: Import Cultural Goods (ICG). In dit systeem kunnen importeurs de benodigde documenten aanvragen. De Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed en de Centrale dienst voor in- en uitvoer (CDIU) van de Douane werken hierbij samen.
Dankzij het systeem CERTEX wordt tijdens de invoeraangifte gecontroleerd of de juiste documenten aanwezig zijn. CERTEX koppelt douanesystemen met andere systemen die niet-douaneformaliteiten verwerken.
Samenwerking tussen de Douane en Inspectie
Douaniers die vragen hebben over cultuurgoederen of documentatie, kunnen een interne vraagbaak raadplegen. Deze expert op het gebied van cultuurgoederen kan indien nodig de Inspectie Overheidsinformatie inschakelen. Deze samenwerking bestaat al bij uitvoer en zal door de nieuwe regels naar verwachting worden uitgebreid.