De provincie Noord-Brabant komt monumenteigenaren in acute nood tegemoet. In 2026 gaat een nieuwe subsidieregeling open voor urgente herstelmaatregelen, met een budget van in totaal € 400.000.
Deze regeling vormt een aanvulling op de jaarlijkse restauratiesubsidie voor rijksmonumenten, die de afgelopen jaren steeds zwaar overvraagd werd. Afgelopen jaar kwamen 35 aanvragen binnen; na loting konden slechts twaalf projecten doorgaan. De rest viel af omdat het beschikbare budget al binnen één dag volledig was benut.
Noodregeling gericht op acute gevallen
Monumenteigenaren die bij de reguliere restauratieregeling buiten de boot vallen, maar wél kampen met directe schade of dreigende problemen, kunnen straks een beroep doen op dit noodfonds. Aanvragen zijn mogelijk vanaf 18 mei 2026, zodra duidelijk is welke aanvragen niet gehonoreerd zijn binnen de reguliere regeling. De aanvraagperiode loopt vervolgens een half jaar.
‘Voorkomen dat pech leidt tot onherstelbare schade’
Gedeputeerde Bas Maes (Cultuur, Erfgoed, Sport & Vrije tijd) benadrukt waarom de provincie ingrijpt:
“Afgelopen jaren werd de restauratieregeling steevast overvraagd, waardoor het steeds op loting aankwam. Een monument waar bij wijze van spreken de pannen van het dak vallen, kon zo jaar na jaar worden uitgeloot. Om te voorkomen dat door domme pech onherstelbare schade ontstaat aan ons Brabantse erfgoed, reserveren we nu een deel van het budget voor acute situaties die niet kunnen wachten.”
De provincie reageert daarmee op signalen van eigenaren die herhaaldelijk geen steun ontvingen, zoals de Basiliek in Oudenbosch, de watertoren in Raamsdonk, het Hof van Solms in Oirschot en de kerk in Den Dungen.
Reguliere restauratieregeling opnieuw open in januari
Van 26 januari t/m 2 februari 2026 kunnen monumenteigenaren opnieuw een aanvraag indienen voor grote restauraties. Per monument is maximaal € 400.000 beschikbaar. Het totaalbudget bedraagt € 3,6 miljoen. Samen met het noodfonds komt de provinciale én rijksbijdrage in 2026 uit op € 4 miljoen voor Brabants rijksmonumentenzorg.
Aanvullende financiering via het Brabants Erfgoedfonds
Sinds dit jaar kunnen eigenaren bovendien gebruikmaken van het Brabants Erfgoedfonds, een fonds van € 50 miljoen dat via het Nationaal Restauratiefonds wordt uitgevoerd. Het fonds verstrekt leningen met lage rente voor:
- onderhoud en restauratie
- herbestemming
- verduurzaming
- klimaatadaptieve maatregelen
Dit maakt het het eerste provinciale fonds dat nadrukkelijk inzet op de klimaatbestendigheid van monumenten en cultuurhistorische landschappen. Eigenaren van rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en andere cultuurhistorisch waardevolle objecten kunnen een lening aanvragen via het Restauratiefonds. Aflossingen vloeien terug in het fonds, waardoor een duurzame financieringsbron ontstaat voor toekomstige projecten.