In de natuur aan de rand van Utrecht staat een landhuis met een bijzonder kenmerk: twee aaneengesloten kamers zijn versierd met Chinees behang uit de achttiende eeuw. En daar zijn er maar weinig van in Europa. Dit bijzondere detail van Landhuis Oud Amelisweerd vormde de inspiratie voor de inzending van het Beste Kasteelrecept van Nederland, naar aanleiding van het thema van de Dag van het Kasteel 2024. Meral Maas, bedenker van het recept, vertelt over het landhuis en de winnende perentaart.
Landhuis Oud Amelisweerd werd rond 1770 gebouwd in opdracht van Gerard Godard baron Taets van Amerongen. “Hij was lid van een adellijke familie en stapte in het huwelijk met Anna Susanna Hasselaer, een rijke dochter van een VOC-koopmansfamilie uit Amsterdam,” vertelt Meral. Met het vermogen van zijn nieuwe vrouw werd het landhuis gebouwd, om aan de hete zomerse dagen in de stad te ontsnappen.
Na de familie Taets van Amerongen is het landhuis in handen geweest van diverse eigenaren. Zo werd het huis enkele dagen bewoond door de broer van Lodewijk Napoleon en kwam het uiteindelijk in handen van een Nederlandse adellijke familie, die het enkele generaties in bezit hebben gehad. Het landhuis heeft een woonfunctie gehad tot aan het einde van de jaren ’80. Veel van de oorspronkelijke elementen van het landhuis zijn hierdoor goed bewaard gebleven, waaronder de vloeren, deuren, plafonds en het Chinese papierbehang dat eind achttiende eeuw werd toegevoegd aan een aantal ruimtes.
Dit bijzondere papierbehang was lange tijd een exportproduct van China. Op verzoek van rijke Europeanen werd het behang in China gemaakt en daarna naar Europa gebracht, om de muren van imposante adellijke huizen te versieren.
Taart met een twist
Het behang was voor Meral een inspiratiebron toen ze besloot een recept te bedenken voor de wedstrijd ‘Beste Kasteelrecept van Nederland’. “Toen Lotte Walrave – de directeur van Oud Amelisweerd – mij over de wedstrijd vertelde, sloeg ik daar gelijk op aan! Ik hou van koken en bakken en heb in het verleden wel vaker recepten bedacht.”
Als eerste idee dacht Meral aan een oud recept dat verbonden was aan het landhuis. “Maar ik vermoedde dat de meeste deelnemers juist een oud recept zouden gebruiken. In de regels stond niet dat het geen nieuw recept mocht zijn, er moest een goede band zijn tussen het recept en de plek.” Meral besloot om een nieuw recept te bedenken, wat de identiteit van het landhuis zou symboliseren.
Het recept moest toegankelijk zijn, veel mensen kunnen aanspreken en makkelijk na te maken zijn. Het werd een taart, met een moderne twist. “Een taart is altijd feestelijk en gastvrij, iedereen vindt het lekker,” vertelt Meral. In plaats van een traditionele appeltaart werden er peren gebruikt, van een boerderij in de omgeving van het landhuis. Kaneel en suiker werden vervangen door een andere smaakmaker: een karamel met Chinees Vijfkruidenpoeder. “Ik wilde het Chinese papierbehang, dat zo uniek is aan deze plek, duidelijk laten terugkomen in het recept.”
Netwerken en vrijwilligers
Nadat het recept volledig was uitgewerkt, werd het tijd om de perentaart te testen en onder de aandacht te brengen, allereerst bij de vrijwilligers van het landhuis. “Ik kan niet zo’n recept bedenken zonder dat de mensen die hier al jaren als vrijwilliger werken het lekker vinden en de identiteit van het landhuis erin terug kunnen proeven.”
De taart kreeg heel veel positieve reacties en kwam uiteindelijk terecht in de top 10 kasteelrecepten, waar het publiek vervolgens op mocht stemmen. Dat betekende uitgebreid campagne voeren, zowel online als bij het landhuis zelf. “We wilden de perentaart zo veel mogelijk online promoten en ons directe netwerk aanspreken, die het recept dan weer binnen hún netwerk onder de aandacht brachten.” Bij het landhuis werden er kleine perentaartjes uitgedeeld, met de vraag of mensen wilden stemmen. Zodoende won landhuis Oud Amelisweerd de hoofdprijs voor het beste kasteelrecept van Nederland, met een bedrag van €10.000.
Een deel van het prijzengeld gaat naar de realisatie van een boek over het Chinese papierbehang in het landhuis, waar onlangs uitgebreid onderzoek naar is gedaan. “Het behang is al redelijk bekend binnen bepaalde kringen van de erfgoedsector, maar daarbuiten nog niet. Zo’n boek kan mooi bijdragen aan de bekendheid van het behang en geeft er een mooi genuanceerd beeld van.”
Erfgoedverhalen via eten
Het ontwikkelen van de perentaart was voor Meral een nieuwe manier om het verhaal van Landhuis Oud Amelisweerd te vertellen. “Met zo’n taart haal je erfgoed naar het heden en kan je weer een grotere groep mensen aanspreken. Het is een heel andere manier om het landhuis onder de aandacht te brengen.”
Een volgende historische kook- of bakwedstrijd verwacht Meral niet, maar erfgoed onder de aandacht brengen bij een groot publiek is iets waar Meral graag mee aan de slag gaat. “Of dat nou via een taartvorm of marketing en communicatie gaat ligt nog open, maar ik vind het heel erg leuk om mensen te enthousiasmeren over plekken als Oud Amelisweerd. Mensen worden echt enthousiast van erfgoed en voelen zich ermee verbonden. Eten is een heel mooie manier om mensen met een plek te verbinden, en wie houdt er nou niet van eten?”