Gedeputeerde Staten van Gelderland hebben besloten om een subsidie van 200.000 euro te verstrekken voor de museale invulling van het complex Erve IJzerman in Wapenveld. “Dit besluit van GS is voor ons het vliegwiel om op te schalen naar de daadwerkelijke invulling van Erve IJzerman als nationaal zuivelmuseum”, aldus voorzitter Inez Pijnenburg.
De beslissing van GS is niet uit de lucht komen vallen. Al een aantal jaren is er overleg over de opname van het complex Erve IJzerman in de provinciale toeristische ontwikkeling via de doelstelling ‘Veluwe op 1’. Dat heeft erin geresulteerd dat Erve IJzerman door de Veluwe Alliantie – een samenwerkingsverband tussen de provincie en 40 gebiedspartijen waaronder 21 gemeenten – is opgenomen in het Veluws Recreatief Netwerk. Dit als icoon in het belevingsgebied IJsselvallei met als thema ‘Ambachtelijk’. Dit bestuurlijke draagvlak is de basis voor het positieve besluit van GS. Vorig jaar augustus bracht gedeputeerde Bea Schouten een bezoek aan Erve IJzerman Daarna is een proces in gang gezet dat tot de toekenning van de subsidie heeft geleid.
“Deze toekenning is voor ons echt een doorbraak. In juni 2018 zijn we al open gegaan als ‘museum in wording’. Dat eerste seizoen hebben we enkele duizenden bezoekers al een voorproefje kunnen geven over wat we van plan zijn. Nu kunnen we opschalen naar een professioneel niveau”, vertelt Pijnenburg. De stichting Erve IJzerman gaat nu Els Thijssen Museumadvies uit Amsterdam aanstellen als projectleider om de volgende stappen te zetten naar de museale invulling. Die voorziet in een openstelling van Erve IJzerman in het voorjaar 2020 met de presentatie van een achttal thema’s over zuivel. Daarvoor wordt gebruik gemaakt van de omvangrijke collectie van stichting De Melkmaten die in een depot elders in Wapenveld is ondergebracht. Maar ook het Kaasmuseum Alkmaar heeft medewerking toegezegd. “Voor de invulling moet je dan denken aan interactieve units die verhalen vertellen over bijvoorbeeld de melkslijter, een boerendochter of de directeur van de melkfabriek. Tot nu toe ontbeert Nederland een echt zuivelmuseum dus er zullen heel veel verhalen te vertellen zijn”, zegt voorzitter Pijnenburg.
Uit de bijdrage van de provincie spreekt ook vertrouwen in het Ontwikkelplan als basis voor de verdere ontwikkeling. “Uiteraard is er meer geld nodig om onze ambitie helemaal waar te maken. Maar dit besluit is voor ons een geweldige steun in de rug en opent perspectief om ook andere partijen bij die ontwikkeling te betrekken. Denk bijvoorbeeld aan fondsen maar ook de zuivelsector kan nu het verhaal van haar geschiedenis vertellen”, kijkt Pijnenburg naar de toekomst. Daarbij gaat het nationaal zuivelmuseum niet alleen terug kijken. Het moet vooral een levendig museum worden met aandacht voor facetten als de plaats van zuivel in de voedselketen, educatie en bewustwording en ook is er al contact met het project Boert Bewust van LTO.
Erve IJzerman is gebouwd in 1898 als een imponerende driekapsboerderij met een royaal voorhuis op een kavel van 1,8 hectare. Het werd sinds 1932 bewoond door de familie IJzerman die de boerderij in een volledig authentieke staat na liet. Zo beschikt de boerderij nog over een rosmolen, een bakoven, bedstedes, meiden- en knechtenkamers en is aan de inrichting vrijwel niets veranderd. Het complex werd in 2012 op initiatief van de Stichting Recreatie Wapenveld en met medewerking van de erven IJzerman, steun van plaatselijke fondsen en een gemeentegarantie van Heerde, aangekocht door BOEi, de nationale maatschappij tot behoud, ontwikkeling en exploitatie van industrieel, agrarisch en religieus erfgoed. Dankzij de inspanning van BOEi en overleg met betrokken partijen, is er al ruim één miljoen euro geïnvesteerd. In 2015 werd een bijdrage van 450.000 euro van de provincie Gelderland en 50.000 euro van de gemeente Heerde ontvangen uit de Gebiedsontwikkeling Hoogwatergeul Veessen/Wapenveld. Hiervan zijn onder andere de daken gerestaureerd waardoor het behoud werd veilig gesteld. In juni 2018 kwam er een Rijksbijdrage van 412.000 euro, begin 2019 aangevuld door 125.000 euro van de provincie Gelderland. Daarmee en met eigen middelen van BOEi wordt nu de 2e fase van de restauratie uitgevoerd die bestaat uit herstel van kozijnen, ramen en deuren, het voeg- en schilderwerk, het herstel van tegelvloeren en duurzaamheidsmaatregelen. Deze klus onder leiding van Bouwbedrijf van Laar uit Wapenveld, wordt naar verwachting in augustus afgerond. Zie ook www.erveijzerman.nl en www.zuivelmuseum.nl.