De renovatie van het Binnenhof in Den Haag loopt opnieuw forse vertraging op en wordt opnieuw duurder dan eerder geraamd. Waar de oplevering eerst gepland stond voor eind 2026 en later werd verschoven naar 2028, verwacht demissionair minister Mona Keijzer (Volkshuisvesting) nu dat het parlementaire complex pas in de zomer van 2031 klaar zal zijn. Dat betekent een vertraging van vijf jaar ten opzichte van de eerdere planning.
Ook financieel valt het project opnieuw hoger uit. De eerste raming van 475 miljoen euro werd in 2024 al bijgesteld naar 2 miljard euro. Inmiddels staat de teller op 2,7 miljard euro. Volgens Keijzer gaat het nu om een ”realistische planning”, omdat de uitgebreide onderzoeksfase is afgerond.
Veel meer werk dan verwacht
Het historische Binnenhofcomplex, waar onder andere de Raad van State, de Eerste Kamer en de Tweede Kamer waren gehuisvest, blijkt complexer te renoveren dan voorzien. Sinds het vertrek van de politieke gebruikers in 2021 kon het Rijksvastgoedbedrijf (RvB) gedetailleerder onderzoek doen, waarbij tal van onverwachte problemen naar voren kwamen.
Zo bestaan de gebouwen uit verschillende bouwstijlen vanaf de zestiende eeuw en blijkt de staat van veel onderdelen slechter dan eerder gedacht. Er zijn problemen met schimmel, en er zijn circa 4000 unieke ruimtes die vrijwel allemaal een monumentale status hebben en dus zorgvuldig moeten worden gerestaureerd.
Daarnaast zorgen een tekort aan gespecialiseerd personeel en archeologische vondsten in de ondergrond voor verdere vertraging.
Keijzer benadrukt de omvang van het project: ”Dit is 90.000 vierkante meter, een heel groot, ingewikkeld complex. Funderingsherstel, vervuilde grond en archeologische vondsten: er zijn allerlei zaken die de boel vertragen. Omdat je daardoor twee jaar langer bezig bent, gaan de salariskosten weer omhoog.”
Haar voorganger, Hugo de Jonge, noemde de stijging van 475 miljoen naar 2 miljard euro in 2024 ”een gigantisch bedrag”, maar tegelijkertijd onvermijdelijk omdat de staat van de gebouwen slechter bleek dan gedacht.
Risico op nieuwe tegenvallers kleiner, maar niet uitgesloten
Volgens Keijzer is het risico op verdere kostenstijgingen kleiner geworden nu de ontwerpen zijn afgerond en vrijwel alle contracten zijn gesloten. Toch blijven er onzekerheden, zeker bij monumentale onderdelen. ”Tegelijkertijd weet iedereen dat als je straks op een monumentale poort stuit, je jezelf daar toch weer in moet verdiepen.”
Slechte staat Grafelijke Zalen zorgt voor extra zorgen
De minister wil bovendien opnieuw kijken naar de zogenoemde Grafelijke Zalen, waaronder de Ridderzaal. Hiervoor was eerder geen budget gereserveerd, maar recente inspecties tonen aan dat de onderhoudsstaat slecht is: lekkages, vochtproblemen en houtmieren in dragende delen.
De meerkosten worden geschat op circa 225 miljoen euro. Keijzer onderzoekt hoe dit gefinancierd kan worden en of de Tweede Kamer bereid is extra geld vrij te maken.
Terugkeer Parlement opnieuw uitgesteld
In 2015 werd gekozen voor de snelste renovatievariant, waarbij het volledige Binnenhof werd ontruimd. Kamerleden vertrokken in de zomer van 2021 met het idee dat ze rond 2027 zouden terugkeren. Door de nieuwe vertraging blijft de Tweede Kamer nu tot ten minste 2031 gehuisvest in het voormalige ministerie van Buitenlandse Zaken, het zogenoemde B67.