Het Stadhuis van Gouda ontvangt de eretitel Meesterrestauratie 2027. De vakjury waardeert het project als een uitzonderlijk en compleet restauratieproject, waarin historisch onderzoek, ambachtelijk vakmanschap, verduurzaming en hedendaags gebruik op overtuigende wijze zijn verbonden.
De grootschalige restauratie wordt geleid door opdrachtgever Gemeente Gouda, architect Van Hoogevest Architecten en aannemer Nico de Bont.
Het stadhuis kent een rijke historische gelaagdheid, met onder meer de middeleeuwse bouwtijd, zeventiende- en negentiende-eeuwse aanpassingen en de ingrijpende restauratie uit de jaren vijftig. Het uitgangspunt was niet om één historische periode te herstellen, maar om de verschillende lagen als onderdeel van de geschiedenis van het gebouw te behouden. Uit bouwhistorisch onderzoek bleek bovendien dat ook onderdelen uit de jaren vijftig meer waarde hadden dan eerder was aangenomen. Zo zijn zelfs bepaalde installaties uit die periode behouden.
Integratie verduurzaming en technische vernieuwing
De jury noemt daarnaast de integratie van verduurzaming en technische vernieuwing bijzonder. Zo is gekozen voor laagtemperatuurverwarming, waarbij zorgvuldig is onderzocht hoe de historische vensters konden worden aangepast zonder hun monumentale waarde aan te tasten. In de kap en vloeropbouw zijn onder meer houtvezel en schapenwol toegepast. Nieuwe technische oplossingen zijn zo veel mogelijk onzichtbaar ingepast en tijdens de uitvoering met mock-ups en testen verder verfijnd.
Intensieve samenwerking
Ook de samenwerking binnen het project speelde een belangrijke rol. Opdrachtgever Gemeente Gouda, architect Van Hoogevest Architecten, aannemer Nico de Bont trokken vanaf een vroeg stadium gezamenlijk op.
Die samenwerking bleek bijvoorbeeld zijn vruchten af te werpen toen tijdens de uitvoering veel meer asbest werd aangetroffen dan vooraf verwacht. Arjen Witjes van aannemer Nico de Bont vertelt: “Wij hebben heel veel weken bespaard door deze manier van samenwerken. Door werkzaamheden gefaseerd uit te voeren en intensief af te stemmen, konden complexe restauratiewerkzaamheden zorgvuldig worden uitgevoerd”.
De selectie vond plaats vanuit de 360°-blik die kenmerkend is voor de Meesterrestauratie. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar het eindresultaat, maar ook naar de synergie tussen opdrachtgever, architect en uitvoerder en naar de manier waarop zij gezamenlijk omgaan met onderzoek, dilemma’s en complexe keuzes.
De selectiecommissie voor 2027 bestond uit zes vakprofessionals uit verschillende delen van de erfgoed- en restauratiesector: Hetty Eikelboom-Nieuwenhuizen (Natuurmonumenten, voorzitter), Renate Pekaar (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed), Arjan Visch (Salverda Bouw), Maarten Peek (Karakter Erfgoed / VAWR), Valentijn Carbo (Hendrick de Keyser Monumenten) en Daan de Jong (AMSTAM).
Overige genomineerden
Naast het Stadhuis van Gouda waren Museum Prinsenhof Delft, het Westfries Museum in Hoorn, Oud Herlaar in Sint-Michielsgestel en Huis te Manpad in Heemstede genomineerd. Daarmee vertegenwoordigde de selectie een brede variatie aan restauratieopgaven, van historische stadsgebouwen en musea tot landgoederen en een voormalige boerderij op de fundamenten van een middeleeuws kasteel.
De eretitel Meesterrestauratie wordt eind januari 2027 officieel uitgereikt in het Stadhuis van Gouda. De bijeenkomst staat in het teken van kennisdeling over het project en biedt vakgenoten een 360°-blik op de keuzes, samenwerking en uitvoering van de restauratie.