Eind december 2024 zwaaide Harald de Boer af als directeur bij stichting Nederland Monumentenland. Na ruim drie jaar heeft hij de monumentenwereld verruild voor de wereld van het archeologisch erfgoed en is hij aan de slag gegaan als algemeen directeur bij Archeologisch Onderzoek Leiden (Archol). In gesprek met de Erfgoedstem blikt hij terug op zijn tijd bij Nederland Monumentenland en kijkt hij vooruit naar wat hem in de archeologiewereld te wachten staat.
Eind vorig jaar kwam alles bij elkaar. Een hoogtepunt bij Open Monumentendag in zijn linkerhand, een bijzondere nieuwe uitdaging in zijn rechterhand. Sommige kansen moet je niet laten schieten, dus waagde Harald de sprong. De overstap van de monumentenwereld naar de archeologische sector voelt voor hem als een logische volgende stap. “Het lijkt misschien een grote verandering, maar de erfgoedwereld in Nederland is overzichtelijk, en veel mensen en organisaties kom ik opnieuw tegen”, legt hij uit.
Einde van een succesvol tijdperk
Sinds het najaar van 2021 was Harald werkzaam bij Nederland Monumentenland. Onder zijn directie werd wekelijks de Erfgoedstem uitgegeven en werden jaarlijks het Nationaal Monumentencongres, de Erfgoedvrijwilligersprijs en – de voornaamste activiteit – Open Monumentendag georganiseerd.
Er kan wel gesteld worden dat Harald er met een knaller uit is gegaan. In 2024 bereikte de VriendenLoterij Open Monumentendag een recordaantal van 2 miljoen bezoekers. “Van zeer dichtbij heb ik meegemaakt hoe belangrijk dit evenement is en blijft voor de bewustwording rondom erfgoed in Nederland. Het is onvoorstelbaar wat Open Monumentendag in één weekend losmaakt in ons land.” Harald duidt op de ruim 300 comités en bijna 18.000 vrijwilligers in het land die Open Monumentendag handen en voeten geven. Samen met de monumenteigenaren zorgen zij ervoor dat er jaarlijks circa 5.000 tot 6.000 monumenten gratis kunnen worden opengesteld voor een miljoenenpubliek. Hij is bijzonder trots dat hij hieraan heeft mogen bijdragen.
Naast Open Monumentendag heeft Harald zich afgelopen jaren ook voor het Nederlandse erfgoed ingezet door actuele en urgente thema’s op de kaart te zetten met het Nationaal Monumentencongres en werd met de Erfgoedvrijwilligersprijs het onmisbare werk van vrijwilligers in de erfgoedsector erkend en beloond.
Harald kijkt dankbaar terug op zijn tijd bij de stichting. “Het is belangrijk om te vernieuwen en te durven veranderen. Die ruimte heb ik afgelopen jaren gekregen. Het was een prachtige tijd met een bijzonder team, ik had het voor geen goud willen missen.”
Van monumenten naar archeologie
Per 1 januari 2025 is Harald begonnen bij Archol, een organisatie die zelfstandig onderdeel uitmaakt van de Universiteit Leiden. Als algemeen directeur stuurt hij een team van ruim 25 professionals aan dat een breed spectrum aan archeologische werkzaamheden door heel Nederland uitvoert.
Archol heeft zich in de afgelopen 28 jaar stevig ingenesteld in de archeologische sector. Inmiddels heeft het bedrijf meer dan achthonderd archeologische projecten afgerond in Nederland. Harald vertelt over een van de meest spectaculaire opgravingen van voor zijn tijd. “In Veldhoven werd een middeleeuws grafveld ontdekt. Het dateerde uit de periode 674-725 na Christus en was heel erg goed bewaard gebleven. Samen met studenten van de Universiteit Leiden heeft een groep specialisten dit toen opgegraven.”
De overstap naar de archeologie komt niet zomaar uit de lucht vallen. Harald heeft een grote fascinatie voor het ondergrondse erfgoed. “Ik zie de archeologie als het archief van de Nederlandse geschiedenis. Stukje bij beetje proberen we de Nederlandse bodem in kaart krijgen. Het is van groot belang dat alle opgegraven zaken vervolgens goed worden opgeborgen en bewaard blijven voor alle generaties na ons.”
Tevens heeft deze nieuwe functie een langgekoesterde wens van Harald in vervulling laten gaan en uiting gegeven aan een belangrijke hobby van hem. “Weinig mensen weten dat ik al lang amateurarcheoloog ben en dat ik de velden afloop met mijn metaaldetector. Het blijft bijzonder als je iets vindt dat uit een tijdscapsule lijkt te komen.”
Een dynamisch erfgoedveld
Beweging en vernieuwing zijn voor Harald essentiële drijfveren en precies daarom voelde hij zich aangetrokken tot deze voor hem relatief nieuwe sector. “Voor een deel is vorig jaar de Erfgoedwet overgegaan in de Omgevingswet, dus dynamiek genoeg binnen de archeologiewereld”, legt Harald uit. “Daarnaast blijven archeologische diensten zich continu ontwikkelen door nieuwe onderzoeksmethoden en technieken, zoals AI en 3D-modellering, wat het enorm boeiend maakt.”
Innovatie is volgens Harald dan ook onmisbaar om erfgoed te behouden en te onderzoeken, een boodschap die hij graag wil meegeven aan de gehele erfgoedsector. “Durf te blijven veranderen en te vernieuwen”, benadrukt Harald. “Dat vraagt lef, maar uiteindelijk betaalt het zich uit.” Daarnaast pleit hij voor meer samenwerking en kennisdeling: “Blijf van elkaar leren en deel de successen, want alleen zo kunnen we samen het verleden behouden en zichtbaar maken voor volgende generaties.”