Vereniging voor Terpenonderzoek viert honderdjarig bestaan

Terp bij Hogebeintum
Terp bij Hogebeintum Foto: GerardM via Wikimedia CC BY-SA 3.0

De Vereniging voor Terpenonderzoek bestaat 100 jaar. Anno 2016 levert de Vereniging nog altijd een belangrijke bijdrage aan het archeologisch onderzoek naar de activiteiten van de bewoners van de kwelders langs de Waddenzee. De Vereniging voor Terpenonderzoek is een kwieke oude dame, die midden in het leven staat. Om dat te benadrukken vinden er in dit jubileumjaar activiteiten plaats voor jong en oud.

Help pake en beppe de terp op!
De eerste jubileumactiviteit vindt plaats in Natuurmuseum Fryslân in Leeuwarden. Van 20 februari t/m 6 maart vindt daar ‘Help pake en beppe de terp op!’ plaats. Een doe-tentoonstelling gericht op opa’s en oma’s en hun kleinkinderen. Kinderen krijgen gratis entree op vertoon van hun pake of beppe (of een andere volwassene).

Het Natuurmuseum Fryslân en de Vereniging voor Terpenonderzoek hebben de handen ineen geslagen om de bezoekers te laten beleven hoe het leven op de terpen er een heleboel pakes en beppes geleden uitzag. Bij de tentoonstelling is een uitgebreid programma met workshops zoals pottenbakken, vilten, botten determineren, etc. Voor meer informatie zie: natuurmuseumfryslan.nl.

Educatie
Educatie is een van de onderdelen die in ons jubileumjaar extra aandacht krijgen. We willen ook jongeren bewust maken van het bestaan van onze vereniging en van onze activiteiten. Het is gelukt om voldoende financiële middelen te generen voor bijna al onze voorgenomen activiteiten. De door ons samen met en in het Natuurmuseum in Leeuwarden georganiseerde tentoonstelling “Help pake en beppe de terp op” is een bij uitstek geschikt middel om de jongere jeugd te bereiken. Voor kinderen die onze tentoonstelling bezoeken hebben we een bouw/kleurplaat laten maken van een terpwoning. Alle kinderen die de tentoonstelling bezoeken ontvangen die gratis. De bouw/kleurplaat is ook na de tentoonstelling overigens nog verkrijgbaar via onze website. We werken ook aan een educatieve rubriek op onze website, met informatie en beeldmateriaal, ter ondersteuning van leerlingen bij het maken van werkstukken. Die rubriek zal in de loop van het jubileumjaar openbaar worden.

Algemene Ledenvergadering
De Vereniging voor Terpenonderzoek houdt op zaterdag 28 mei 2016 ter ere van het eeuwfeest een jaarvergadering in Delfzijl. De Vereniging voor Terpenonderzoek werd op 1 mei 2016 in Groningen opgericht. In dat jaar en in 1917 verrichtte A.E. van Giffen een opgraving in de wierde De Wierhuizen, bij Appingedam. Onze toen net opgerichte vereniging financierde deze opgraving. Van Giffen publiceerde over de opgraving in de Jaarverslagen 1 en 2. In de jaren 1980 verrichtte J.W. Boersma opgravingen in de wierde van Heveskesklooster. Het Muzeeaquarium in Delfzijl heeft onder meer een tentoonstelling over deze opgravingen. Daarbij kwamen vondsten uit een periode van 4500 jaar (trechterbekerperiode tot en met late middeleeuwen) te voorschijn Er is dus alle reden om onze feestelijke jaarvergadering in Delfzijl en omgeving te houden.

Digitalisering
De Jaarverslagen die in de afgelopen honderd jaar zijn verschenen, worden nog altijd gebruikt, zowel door professionele archeologen als door andere geïnteresseerden. Sommige afleveringen zijn nog steeds op papier verkrijgbaar (zie onze verenigingswinkel op de website terpenonderzoek.nl), andere zijn al lang uitverkocht en vrijwel onvindbaar. Omdat de inhoud van de Jaarverslagen nog steeds relevant is voor het moderne onderzoek en ook voor anderen interessant is, wordt er op dit moment hard gewerkt aan de digitalisering van alle uitgaven van de Vereniging. In de loop van dit jubileumjaar zullen alle Jaarverslagen die niet meer in papieren vorm verkrijgbaar zijn, als pdf beschikbaar komen op onze website, waar ze door iedere belangstellende kunnen worden gedownload. Verder is de beroemde kaartenatlas van Halbertsma gedigitaliseerd (met dank aan de Groninger Archieven). We hopen op deze manier het terpen- en wierdenonderzoek uit het verleden blijvend een plekje te geven in de moderne archeologie, ook buiten Noord-Nederland. Bovendien worden de publicaties op deze manier ook toegankelijk voor belangstellenden buiten de universitaire wereld en buiten de kleine cirkel van leden van de Vereniging voor Terpenonderzoek.

Excursie naar de Halligen
In 1909 bezocht student A.E. van Giffen de terpen op de Duitse Halligen voor de kust van Sleeswijk-Holstein. Zijn bezoek zou een blijvende invloed hebben op het terpenonderzoek. Daarom zal eind september een excursie worden georganiseerd naar dat gebied. Over data en kosten zult u nog worden ingelicht.

Jubileumnummer van de Jaarverslagen
In het najaar van 2016 verschijnt een jubileumboek, een bijzonder nummer van de Jaarverslagen. In ruim tien bijdragen, niet alleen van gerenommeerde onderzoekers maar ook van aanstormend jong talent, geeft dit boek een indruk van de archeologie van het terpen- en wierdengebied van dit moment. Het boek opent met de ervaringen van een vrijwilligster die heeft meegewerkt aan vele van de Friese terpopgravingen van de laatste jaren. Op dit moment zijn verder twee bijdragen toegezegd over de geschiedenis van de terpen- en wierdenarcheologie, vijf over verschillende facetten van de bewoningsgeschiedenis, en vijf over verschillende soorten materiaalonderzoek, van leren schoenen tot goud. Of al deze toezeggingen ook daadwerkelijk omgezet zullen worden in artikelen in het boek is nog niet helemaal zeker, we noemen u dus nog geen auteurs en titels. Er zijn al substantiële subsidies voor het boek toegezegd, zodat we er een mooie uitgave van kunnen maken.

De Nieuwsbrief is als pdf hier te downloaden.